Thứ năm, 19/11/2026

Điện thoại (024) 6287 3463

Đường dây nóng (024) 6287 3463

Liên hệ quảng cáo (+84)915.632.345

Thứ năm, 19/11/2026
Share on Facebook
Copy to Clipboard

Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế

Sáng 05/7, tại Quảng Trị, Kiểm toán nhà nước phối hợp với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị long trọng tổ chức Hội nghị sơ kết, ký Quy chế phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Thành phố Huế; trao kỷ niệm chương vì sự nghiệp Kiểm toán nhà nước.

thumbnail
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa phát biểu tại Hội nghị

Tham dự Hội nghị có các đồng chí: Nguyễn Khắc Thận - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Nghệ An; Nguyễn Duy Lâm - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh; Nguyễn Khắc Toàn - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Huế; Lê Hồng Vinh - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị.

Về phía Tổng Kiểm toán nhà nước, tham dự Hội nghị có: Đồng chí Nguyễn Hữu Nghĩa - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy Quốc hội, Bí thư Đảng ủy, Tổng Kiểm toán nhà nước; các đồng chí Phó Tổng Kiểm toán nhà nước; Lãnh đạo các đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước.

Tham dự Hội nghị còn có các đồng chí trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực HĐND, UBND, đại diện Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam các tỉnh: Quảng Trị, Hà Tĩnh, Nghệ An và Thành phố Huế; đại diện Lãnh đạo sở, ban, ngành các địa phương.

Phát biểu chào mừng Hội nghị, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh đánh giá cao việc triển khai thực hiện Quy chế phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước và tỉnh Quảng Trị.

Theo ông Lê Hồng Vinh, qua hơn 3 năm triển khai thực hiện, Quy chế đã phát huy hiệu quả thiết thực, tạo cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa Kiểm toán nhà nước với Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động của mỗi bên.

Những kết quả đạt được trong thời gian qua là nền tảng quan trọng để tỉnh Quảng Trị tiếp tục triển khai hiệu quả Quy chế phối hợp trong giai đoạn mới.

thumbnail
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị Lê Hồng Vinh phát biểu chào mừng Hội nghị

“Trong bối cảnh tỉnh được hình thành sau sắp xếp đơn vị hành chính, phạm vi quản lý rộng hơn và yêu cầu phát triển ngày càng cao, sự phối hợp chặt chẽ với Kiểm toán nhà nước sẽ góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách, đầu tư công và tài sản công, đồng thời hỗ trợ tỉnh hoàn thiện công tác quản lý, điều hành, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới" - ông Lê Hồng Vinh khẳng định.

Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Quảng Trị bày tỏ tin tưởng, với việc ký kết Quy chế phối hợp hôm nay, mối quan hệ giữa Kiểm toán nhà nước và các địa phương sẽ ngày càng gắn bó, thực chất và hiệu quả hơn, góp phần xây dựng nền tài chính công công khai, minh bạch, sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ phát triển nhanh và bền vững.

Công tác phối hợp được triển khai toàn diện, đạt nhiều kết quả thiết thực

Báo cáo sơ kết trình bày tại Hội nghị cho thấy, thực hiện Quy chế phối hợp công tác, thời gian qua, mối quan hệ phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Thành phố Huế đã đạt nhiều kết quả thiết thực trên các mặt công tác, góp phần thực hiện tốt chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của mỗi cơ quan.

Các nội dung phối hợp đã được triển khai toàn diện, từ xây dựng kế hoạch kiểm toán, tổ chức thực hiện kiểm toán đến theo dõi việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán, phục vụ hiệu quả công tác quản lý tài chính - ngân sách của địa phương.

Một trong những kết quả nổi bật là công tác phối hợp xây dựng kế hoạch kiểm toán hằng năm. Theo đó, Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các địa phương luôn quan tâm phối hợp và chỉ đạo các cơ quan liên quan cung cấp thông tin, tài liệu phục vụ công tác khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán; phối hợp với Kiểm toán nhà nước tổ chức trao đổi, thống nhất đầu mối kiểm toán ngay từ đầu năm. Qua đó, góp phần hạn chế sự trùng lặp, chồng chéo giữa hoạt động kiểm toán với thanh tra, kiểm tra, giám sát của địa phương.

thumbnail
Các đại biểu tham dự Hội nghị

Trong quá trình kiểm toán, các địa phương luôn phối hợp kịp thời và tạo điều kiện thuận lợi để các đoàn kiểm toán của Kiểm toán nhà nước thực hiện nhiệm vụ. Lãnh đạo các địa phương thường xuyên quan tâm, chỉ đạo các sở, ngành, đơn vị phối hợp với các đoàn kiểm toán; kịp thời cung cấp hồ sơ, tài liệu, thực hiện đầy đủ trách nhiệm giải trình, đảm bảo hoạt động kiểm toán được thực hiện theo đúng kế hoạch.

Việc thực hiện kết luận, kiến nghị kiểm toán tiếp tục có nhiều chuyển biến tích cực. Các tỉnh, thành phố đã chỉ đạo các cơ quan, đơn vị nghiêm túc thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán, đồng thời phối hợp với Kiểm toán nhà nước tháo gỡ các khó khăn trong quá trình triển khai.

Giai đoạn 2021-2025, tỷ lệ thực hiện kiến nghị kiểm toán của 4 địa phương đạt bình quân 89%; trong đó, Hà Tĩnh và Quảng Trị cùng đạt 93%, Thành phố Huế đạt 87% và Nghệ An đạt 83%.

Báo cáo cũng cho thấy, kết quả kiểm toán ngày càng được khai thác hiệu quả phục vụ hoạt động của Hội đồng nhân dân các địa phương. Hội đồng nhân dân các địa phương tổ chức công khai kết quả kiểm toán, các kết luận, kiến nghị của Kiểm toán nhà nước tới đại biểu Hội đồng nhân dân. Qua đó, nâng cao hiệu quả trong hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân về lĩnh vực tài chính, ngân sách; công tác chỉ đạo, điều hành ngân sách của Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố; khắc phục bất cập, hạn chế trong quản lý, điều hành ngân sách trên địa bàn.

Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố cũng đã phản ánh kịp thời với Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước và Kiểm toán nhà nước khu vực II các thông tin về hoạt động của đoàn kiểm toán, nhằm khắc phục kịp thời những hạn chế, thiếu sót, góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán.

Thông qua hoạt động kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã đánh giá toàn diện việc lập, phân bổ dự toán và điều hành ngân sách; phát hiện những bất cập trong cơ chế quản lý, đồng thời kiến nghị nhiều giải pháp hoàn thiện chính sách phù hợp với quy định của pháp luật và điều kiện thực tiễn của từng địa phương.

Những ý kiến đánh giá, kết luận và kiến nghị của Kiểm toán nhà nước góp phần chấn chỉnh và nâng cao hiệu quả công tác quản lý, điều hành ngân sách của địa phương, là cơ sở quan trọng để Hội đồng nhân dân các tỉnh, thành phố xem xét trong quá trình thẩm tra, quyết định dự toán, phân bổ dự toán, quyết toán năm sau.

Bên cạnh đó, Kiểm toán nhà nước và các địa phương còn duy trì phối hợp trong công tác tuyên truyền pháp luật, bồi dưỡng kiến thức về tài chính, ngân sách cho đại biểu Hội đồng nhân dân; phối hợp xây dựng, sửa đổi các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan đến lĩnh vực kiểm toán và quản lý ngân sách…

Đáng chú ý, mặc dù chưa có Quy chế phối hợp riêng với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, song trên thực tế, hai bên đã duy trì sự phối hợp hiệu quả thông qua việc trao đổi thông tin, cung cấp kết quả kiểm toán và phối hợp chỉ đạo thực hiện các kết luận, kiến nghị kiểm toán.

Đổi mới công tác phối hợp theo hướng chủ động, thường xuyên, thực chất hơn

Tại Hội nghị, các đại biểu thống nhất đánh giá các kết quả đạt được, những hạn chế bất cập trong thực hiện Quy chế phối hợp; đồng thời đề xuất nhiều giải pháp nhằm tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với các địa phương, đáp ứng yêu cầu trong giai đoạn mới.

thumbnail
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh Phan Thiên Định phát biểu tại Hội nghị

Đồng chí Phan Thiên Định - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh - nêu rõ, thực tiễn gần 3 năm thực hiện Quy chế phối hợp cho thấy hiệu quả rõ nét. Mối quan hệ phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh ngày càng chặt chẽ, thực chất hơn.

Qua các cuộc kiểm toán, nhiều bất cập trong công tác quản lý tài chính, ngân sách, đầu tư công được kịp thời chấn chỉnh; nhiều quy trình quản lý được rà soát, hoàn thiện; nhiều kiến nghị kiểm toán trở thành cơ sở quan trọng giúp địa phương nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước và chất lượng điều hành.

“Chúng tôi xác định hoạt động kiểm toán không chỉ nhằm phát hiện, xử lý tồn tại mà còn là cơ hội để địa phương tự soi, tự sửa, nâng cao chất lượng quản lý và phòng ngừa sai phạm từ sớm” -  Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh nhấn mạnh; đồng thời khẳng định, việc ký kết Quy chế phối hợp hôm nay không chỉ là sự tiếp nối của Quy chế đã triển khai trong thời gian qua mà còn thể hiện quyết tâm của các bên trong việc xây dựng cơ chế phối hợp ngày càng hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Đồng quan điểm, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Huế Hà Văn Tuấn đánh giá, mối quan hệ công tác giữa Kiểm toán nhà nước khu vực II với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố Huế và các cơ quan, đơn vị địa phương ngày càng chặt chẽ, thực chất. Kết quả kiểm toán đã kiến nghị về tài chính và hoàn thiện cơ chế, chính sách, cung cấp thêm cơ sở quan trọng cho công tác lãnh đạo, giám sát, điều hành; góp phần tăng cường kỷ luật, kỷ cương, tính công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý, sử dụng ngân sách, tài chính công, tài sản công và đầu tư công của Thành phố.

thumbnail
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Huế Hà Văn Tuấn phát biểu tại Hội nghị

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Huế, việc ban hành quy chế mới với sự tham gia của Ban Thường vụ Thành ủy là cần thiết, đảm bảo sự lãnh đạo thống nhất, gắn kết chặt chẽ giữa kiểm toán, giám sát, quản lý, điều hành và theo dõi việc thực hiện các kết luận, kiến nghị của kiểm toán.

Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải cho biết, những năm qua, kinh tế - xã hội tỉnh Nghệ An có những bước chuyển biến tích cực, quy mô nền kinh tế ngày càng được mở rộng. Kết quả đó có sự đồng hành, hỗ trợ tích cực của các cơ quan trung ương, trong đó có Kiểm toán nhà nước.

Thông qua hoạt động kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã chỉ ra những bất cập, hạn chế, đồng thời có những kiến nghị giúp tỉnh hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng nguồn lực nhà nước.

Tỉnh Nghệ An xác định việc thực hiện đầy đủ, kịp thời các kết luận, kiến nghị kiểm toán vừa là trách nhiệm theo quy định, vừa là giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, hoàn thiện cơ chế quản lý và sử dụng hiệu quả nguồn lực công.

thumbnail
Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Nghệ An Võ Trọng Hải phát biểu tại Hội nghị

Đại diện lãnh đạo các địa phương cũng nhấn mạnh, đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều yêu cầu và kỳ vọng mới trong quản trị quốc gia, quản lý tài chính công và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phát triển. Cùng với đó là việc đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp; yêu cầu hoàn thiện thể chế phát triển, yêu cầu về kỷ luật tài chính, kiểm soát quyền lực, công khai, minh bạch và trách nhiệm giải trình ngày càng được đặt ra cao hơn.

Trong bối cảnh đó, vai trò của Kiểm toán nhà nước ngày càng quan trọng, không chỉ thực hiện chức năng kiểm tra, giám sát theo quy định của pháp luật mà còn giúp các địa phương nhận diện những hạn chế, rủi ro trong quản lý, từ đó chủ động hoàn thiện cơ chế, nâng cao chất lượng quản trị và sử dụng hiệu quả các nguồn lực công.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với công tác phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với địa phương trong thời gian tới sẽ cao hơn, đòi hỏi phải đổi mới theo hướng chủ động hơn, thường xuyên hơn và thực chất hơn.

Đại diện lãnh đạo các địa phương khẳng định sẽ tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành thực hiện nghiêm túc Quy chế phối hợp lần này; đồng thời mong muốn tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành của Kiểm toán nhà nước trong việc chia sẻ kinh nghiệm, định hướng giải pháp về quản lý tài chính công, chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, góp phần hỗ trợ các địa phương thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Mở rộng cơ chế phối hợp, tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý tài chính, tài sản công

Tại Hội nghị, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh, thực tiễn triển khai Quy chế phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước với 4 địa phương cho thấy, đây là chủ trương hết sức đúng đắn, thiết thực và hiệu quả.

Công tác phối hợp đã góp phần giúp Kiểm toán nhà nước và các địa phương hoàn thành tốt nhiệm vụ, nâng cao chất lượng kiểm toán, hiệu lực, hiệu quả quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công và tăng cường tính minh bạch, trách nhiệm giải trình trong quản lý, điều hành ngân sách địa phương. Đồng thời, kết quả kiểm toán cũng góp phần nâng cao hiệu quả giám sát của HĐND và trách nhiệm của các cơ quan quản lý trong quản lý, sử dụng tài chính, tài sản công tại địa phương.

thumbnail
Đại diện lãnh đạo Kiểm toán nhà nước ký Quy chế phối hợp công tác giữa Kiểm toán nhà nước với Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Thành phố Huế

Theo Tổng Kiểm toán nhà nước, trong bối cảnh cả nước đang quyết liệt triển khai thực hiện các mục tiêu phát triển nhanh và bền vững theo Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng kinh tế hai con số liên tục trong những năm tới, yêu cầu đặt ra đối với công tác quản lý tài chính công, tài sản công của địa phương ngày càng cao, đảm bảo vừa phải huy động, vừa phải quản lý và sử dụng hiệu quả, đúng pháp luật các nguồn lực công để phục vụ, đáp ứng các mục tiêu phát triển quốc gia cũng như địa phương.

Mặt khác, mô hình chính quyền địa phương hai cấp mới đi vào hoạt động hơn 1 năm cần tiếp tục hoàn thiện; năng lực thực thi chính sách pháp luật, quản lý sử dụng vốn, tài sản công, ngân sách nhà nước ở cấp chính quyền cơ sở vẫn còn mặt hạn chế.

Trước tình hình đó, đồng tình với đánh giá, đề xuất của đại diện các địa phương, Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định cần có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả hơn nữa giữa Kiểm toán nhà nước với các địa phương trong việc nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công, tháo gỡ các điểm nghẽn, nút thắt về cơ chế chính sách, kịp thời phát hiện và xử lý nguy cơ thất thoát, lãng phí, tiêu cực và những hành vi vi phạm pháp luật trong quản lý, sử dụng tài sản, tài chính công và ngân sách nhà nước.

Đặc biệt, Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết, khắc phục những bất cập, hạn chế trong công tác phối hợp thời gian qua, Quy chế phối hợp công tác lần này giữa Kiểm toán nhà nước với 4 địa phương đã có nhiều điểm mới.

thumbnail
Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Hà Thị Mỹ Dung trao tặng Kỷ niệm chương vì sự nghiệp Kiểm toán nhà nước cho lãnh đạo các tỉnh, thành phố và lãnh đạo  sở, ngành các địa phương

Theo đó, phạm vi nội dung phối hợp giữa Kiểm toán nhà nước và các địa phương đã được mở rộng lên 10 nội dung. Đặc biệt, Quy chế phối hợp lần này có sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy các địa phương, nhằm đảm bảo sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị các địa phương, cùng với Kiểm toán nhà nước quyết tâm quản lý và sử dụng hiệu quả tài chính, tài sản công, ngân sách nhà nước, xây dựng một nền quản trị địa phương vững mạnh và hiệu lực, hiệu quả.

Đồng thời, Quy chế cũng xác định rõ ràng hơn trách nhiệm của bốn bên: Kiểm toán nhà nước, Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố.

thumbnail
Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Doãn Anh Thơ trao tặng biểu trưng Nhà tình nghĩa cho đại diện lãnh đạo các tỉnh, thành phố: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Thành phố Huế

Việc ký kết Quy chế phối hợp với sự tham gia của Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Thành ủy, Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố có ý nghĩa rất quan trọng, thể hiện sự quyết tâm của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương trong việc tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý sử dụng một cách có hiệu quả tài chính, tài sản công, góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương - Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa nhấn mạnh.

Tổng Kiểm toán nhà nước cũng khẳng định, Kiểm toán nhà nước cam kết luôn hỗ trợ, đồng hành và tạo điều kiện thuận lợi cùng với các tỉnh, thành phố, vì sự phát triển thịnh vượng của các địa phương. Tôi tin tưởng rằng với sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền địa phương, sự nỗ lực của Kiểm toán nhà nước, Quy chế phối hợp mới sẽ được triển khai một cách thực chất, hiệu quả, đáp ứng được các mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ trong giai đoạn phát triển mới của các địa phương cũng như của đất nước.

Nhân dịp này, Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước đã trao Kỷ niệm chương vì sự nghiệp Kiểm toán nhà nước tặng 20 đồng chí là lãnh đạo tỉnh, thành phố và lãnh đạo các sở, ngành của 4 địa phương đã có nhiều công lao đóng góp cho sự nghiệp xây dựng và phát triển Kiểm toán nhà nước trong thời gian qua.

Đồng thời, Kiểm toán nhà nước đã trao biểu trưng Nhà tình nghĩa cho 40 gia đình có công với cách mạng và gia đình có hoàn cảnh đặc biệt khó khăn tại các tỉnh: Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và thành phố Huế.

(Theo Cổng Thông tin điện tử Kiểm toán nhà nước)

Lượt xem: 9

Kiểm toán nhà nước Việt Nam - Indonesia: Chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động song phương tại Hội thảo quốc tế “Cơ quan Kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới”, chiều 26/10/2026, Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Ủy ban Kiểm toán Indonesia (BPK) đã tổ chức Hội thảo chung lần thứ 5 với chủ đề “Kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao”. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương và ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đồng chủ trì Hội thảo. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương tham dự và đồng chủ trì Hội thảo Tham dự Hội thảo, về phía Indonesia có ông Akhmad Anang Hernady, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, cùng các thành viên Đoàn công tác Ủy ban Kiểm toán Indonesia; bà Jane Runkat, Tham tán công sứ phụ trách Kinh tế, Đại sứ quán Indonesia tại Việt Nam. Về phía Kiểm toán nhà nước Việt Nam có ông Vũ Thanh Hải, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành IV; ông Trần Hải Đông, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực IV và đại diện lãnh đạo một số đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước. Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương cho biết, mục tiêu của Hội thảo chung lần thứ 5 nhằm tạo diễn đàn để hai bên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về “Kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao”, qua đó giúp công chức, kiểm toán viên hai cơ quan học hỏi lẫn nhau thông qua kinh nghiệm và hoạt động thực tiễn của mỗi bên. “Chủ đề này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đầu tư phát triển hệ thống giao thông đường sắt đòi hỏi nguồn lực lớn, thời gian triển khai dài và yêu cầu quản lý phức tạp. Các dự án này đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm trong toàn bộ chu trình đầu tư, từ công tác chuẩn bị và thẩm định dự án, quản lý chi phí và tiến độ, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, đến kiểm soát chất lượng, an toàn và đánh giá hiệu quả đầu tư” – Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết. Ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đại diện cho BPK phát biểu tại Hội thảo Đại diện cho Uỷ ban Kiểm toán Indonesia, ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đánh giá chủ đề Hội thảo phù hợp với nhu cầu thực tiễn của hai bên, nhất là trong bối cảnh Việt Nam và Indonesia đẩy mạnh đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, phức tạp. Theo ông Sarjono, việc trao đổi kinh nghiệm thực tế và những bài học từ hoạt động kiểm toán sẽ góp phần tăng cường hiểu biết, hỗ trợ hai cơ quan nâng cao năng lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác song phương. Kinh nghiệm của Uỷ ban Kiểm toán Indonesia trong kiểm toán các dự án đường sắt Trình bày tại Hội thảo, ông Slamet Riyadi, Trưởng phòng thuộc Vụ Kiểm toán I.D, Ủy ban Kiểm toán Indonesia cho biết với 6889km đường sắt, mỗi năm Indonesia thực hiện chuyên chở 551 triệu lượt hành khách, hơn 70 triệu tấn hàng hoá, thực hiện hơn 1 triệu chuyến tàu. Trong đó bao gồm các tuyến tàu liên tỉnh, tàu hàng, đường sắt đô thị nhẹ (LRT), đường sắt đô thị (MRT), tàu ngoại ô và tàu cao tốc. Theo đó, đại diện BPK cho biết hiện nay Bộ Giao thông Vận tải chịu trách nhiệm liên quan tới việc ban hành chính sách, quy định và giám sát lĩnh vực đường sắt và đơn vị vận hành. Theo số liệu báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán, giá trị hiện tại của các loại kết cấu hạ tầng đường sắt ở quốc gia này trị giá 102,69 nghìn tỷ rupiah, tương đương 5,7 tỷ đô la Mỹ. Với sự đa dạng về dịch vụ, hình thức vận tải và tài sản, cần có các hoạt động kiểm toán phù hợp với từng loại tài sản. Với tư cách là cơ quan kiểm toán, BPK xem xét cả hai phía của hệ thống này. Theo đó, BPK xem xét toàn bộ hoạt động liên quan đến việc ghi nhận, thu phí và các hoạt động khác trong dịch vụ kết cấu hạ tầng đường sắt. Đối với kiểm toán kết cấu hạ tầng đường sắt, BPK áp dụng một số cách tiếp cận. Trong kiểm toán tài chính, BPK xem xét sổ sách, các khoản chi và báo cáo tài chính của Bộ; đồng thời kiểm tra chi đầu tư, giải ngân kinh phí bảo trì và các vấn đề khác theo quy định pháp luật. Trong khi đó, kiểm toán tuân thủ tập trung nhiều hơn vào việc chấp hành quy định và cách thức kiểm soát hoạt động để bảo đảm phù hợp với quy định. Kiểm toán tài chính cũng xem xét các giao dịch được thực hiện, vốn có thể rất phức tạp. Vì vậy, BPK chú ý đến các tài sản công có giá trị lớn, những rủi ro trong xây dựng và bảo trì, cũng như các công trình đang được xây dựng hoặc thi công. Đặc biệt, BPK tập trung kiểm tra một số khía cạnh cụ thể như tính chính xác của việc tính toán TAC, tức phí tiếp cận kết cấu hạ tầng đường sắt hoặc phí sử dụng đường ray, và việc ghi nhận các khoản phí này có phù hợp hay không. Đối với hàng tồn kho và các tài sản đang sử dụng, BPK xem xét việc sử dụng tài sản và nguyên liệu đầu vào có phù hợp hay không. Ngoài ra, đoàn kiểm toán tiến hành kiểm tra việc phân loại để xác định các công trình đang thực hiện và chi phí liên quan đã được ghi nhận phù hợp, chính xác hay chưa. Đối với kết cấu hạ tầng đường sắt, BPK cũng tiến hành kiểm toán tuân thủ nhằm kiểm tra việc quản lý kết cấu hạ tầng và tài sản có tuân thủ quy định pháp luật hay không. Dựa trên thực tiễn kiểm toán, đại diện BPK chỉ ra 6 khía cạnh cần lưu ý. Thứ nhất là thanh toán: việc thanh toán cho công trình phải dựa trên khối lượng công việc thực tế. Thứ hai, việc kiểm soát chi cần được áp dụng nhất quán tại tất cả các đơn vị. Thứ ba, cần ưu tiên xem xét các phát hiện liên quan đến rủi ro trong vận hành và bảo trì, đồng thời kiểm tra các biện pháp khắc phục. Điều này bao gồm việc rút kinh nghiệm về chất lượng xây dựng, bảo trì và giảm tai nạn tại các đường ngang. Thứ tư, cần xem xét việc tính toán chi phí sử dụng đường ray và kết cấu hạ tầng đường sắt, lập hóa đơn và nộp phí theo quy định. Đây cũng là nguồn thu ngoài thuế. Chẳng hạn, qua kiểm toán TAC, nguồn thu ngoài thuế từ phí sử dụng đường ray đã tăng từ 0,57 nghìn tỷ rupiah năm 2023 lên 0,9 nghìn tỷ rupiah năm 2024. Thứ năm, cần đối chiếu sổ sách tài sản với hiện trạng thông qua kiểm kê định kỳ, đồng thời ghi tăng, giảm tài sản kịp thời. Thứ sáu, cần tập trung vào kiểm soát nội bộ và các quy trình có rủi ro cao nhất, từ đó cải thiện các bước kiểm soát, việc ghi chép sổ sách và những biện pháp khác dựa trên rủi ro.   Đồng thời BPK cũng chỉ ra sáu bài học kinh nghiệm thông qua kết quả kiểm toán. Thứ nhất, một hệ thống đường sắt có thể có nhiều tổ chức cùng tham gia; do đó, cần phân định rõ hoạt động, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng tổ chức. Thứ hai, cần xem xét các nguồn tài chính theo cả hai chiều: Chính phủ cung cấp dịch vụ cũng như nguồn lực cho vận hành, bảo trì, trong khi đơn vị vận hành thực hiện các hoạt động nhằm bảo đảm hệ thống đường sắt hoạt động hiệu quả. Vì vậy, cần giám sát cả hai chiều của dòng tài chính. Thứ ba, cần coi trọng nguồn vốn trong suốt vòng đời của tài sản, bao gồm các chi phí phát sinh sau khi thi công như phí TAC, vận hành và bảo trì. Thứ tư, cần bảo đảm chất lượng hồ sơ, sổ sách để đánh giá tình trạng và giá trị tài sản. Thứ năm, các hình thức kiểm toán khác nhau cần có những câu hỏi và câu trả lời phù hợp, đồng thời luôn bảo đảm các yêu cầu về tuân thủ được thực hiện. Thứ sáu, cần xem xét tác động của kiểm toán, cụ thể là việc thực hiện các kiến nghị có thể dẫn đến những biện pháp khắc phục nào. Giá trị của kiểm toán được thể hiện qua những phát hiện giúp tăng cường trách nhiệm giải trình, cải thiện chất lượng dịch vụ và mang lại lợi ích tốt hơn cho cộng đồng. Kiểm toán hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao từ phía Kiểm toán nhà nước Việt Nam Theo đại diện Kiểm toán nhà nước, Việt Nam đã có chủ trương nghiên cứu, đầu tư các dự án đường sắt đô thị (Metro) và đường sắt tốc độ cao từ đầu những năm 2000 thông qua các kế hoạch chiến lược, quy hoạch phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt. Hiện tại, Việt Nam đang tập trung quy hoạch và tổng lực đầu tư lớn vào hai cấu phần cốt lõi: (i) Hệ thống đường sắt đô thị (Metro) tại hai siêu đô thị là thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và (ii) Các dự án đường sắt tốc độ cao trục quốc gia. Theo quy hoạch, nhằm thay đổi diện mạo hạ tầng đường sắt quốc gia, Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch chiến lược với quy mô đầu tư lớn chưa từng có. Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn vốn đầu tư, tính chất phức tạp trong công tác giải phóng mặt bằng, sự thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, các dự án đường sắt thế hệ đầu đều bị kéo dài tiến độ và liên tục điều chỉnh tổng mức đầu tư. Sau nhiều năm chuẩn bị, đến năm 2009, Việt Nam mới triển khai dự án đường sắt đô thị đầu tiên là Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội (Tuyến số 3 - thành phố Hà Nội). Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam mới chính thức hoàn thành và đưa vào hoạt động 3 dự án/đoạn tuyến đường sắt đô thị trọng điểm. Qua kiểm toán một số dự án đường sắt đô thị, các nội dung kiểm toán quan trọng được tập trung boa gồm: việc chấp hành quy định của pháp luật Việt Nam trong công tác lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư; công tác lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (công tác khảo sát, thiết kế và dự toán chi phí); công tác lựa chọn nhà thầu; công tác triển khai dự án (công tác quản lý chất lượng, tiến độ, nghiệm thu, thanh toán); đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quá trình đầu tư. Thông qua hoạt động kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã có những đánh giá và kiến nghị quan trọng, như: (1) Phát hiện những bất cập của cơ chế, chính sách để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền rà soát sửa đổi, bổ sung: các báo cáo kiểm toán đã kiến nghị Chính phủ; các Bộ, Ngành liên quan; Cơ quan chủ quản; Chủ đầu tư dự án và các đơn vị tham gia thực hiện các dự án rà soát, khắc phục những hạn chế, bất cập về cơ chế, chính sách; (2) Đánh giá và kiến nghị khắc phục những hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành; kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, phối hợp của Chính phủ, các Bộ Ngành, Cơ quan chủ quản và Chủ đầu tư dự án trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án cũng như trong quá trình thực hiện dự án; (3) Phát hiện và kiến nghị khắc phục những tồn tại, sai sót trong tổ chức thực hiện các dự án của Chủ đầu tư và các đơn vị thực hiện dự án. Trên cơ sở mối quan hệ hợp tác truyền thống được thiết lập từ năm 1999, Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Ủy ban Kiểm toán Indonesia đã từng bước đưa mối quan hệ giữa hai cơ quan ngày càng trở nên sâu sắc và bền vững với các Bản ghi nhớ về hợp tác kiểm toán được ký kết vào các năm 2011 và 2017. Bên cạnh đó, trong những năm vừa qua, hai cơ quan đã thường xuyên phối hợp tổ chức thành công nhiều hoạt động thiết thực và có ý nghĩa như trao đổi các đoàn công tác; cử chuyên gia và kiểm toán viên tham gia hoạt động kiểm toán thực địa tại hai nước; chia sẻ thông tin và ủng hộ lẫn nhau trong các diễn đàn đa phương; và đặc biệt là bước đầu duy trì hội thảo chung thường niên về những chủ đề mà hai bên cùng quan tâm. Những hoạt động này không chỉ giúp tăng cường năng lực cơ quan Kiểm toán nhà nước hai nước mà còn thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị tốt đẹp giữa hai cơ quan.

Tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong công tác kiểm toán

Thực hiện Quyết định số 1666/QĐ-KTNN ngày 09/10/2026 của Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, sáng 10/11/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Giải pháp tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong công tác kiểm toán” do TS. Phạm Huy Thông, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do TS. Bùi Quốc Dũng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch. TS. Bùi Quốc Dũng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên quan trọng, tạo nền tảng cho việc đổi mới phương thức quản lý, điều hành và ra quyết định trong các cơ quan nhà nước. Đối với hoạt động kiểm toán, sự gia tăng nhanh chóng về quy mô, tính đa dạng và tốc độ phát sinh dữ liệu đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp tổ chức, quản lý và khai thác dữ liệu theo hướng hiện đại, khoa học và dựa trên công nghệ số. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và các công nghệ phân tích tiên tiến không chỉ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán mà còn đáp ứng yêu cầu xây dựng Kiểm toán nhà nước số, phù hợp với xu hướng phát triển của các Cơ quan Kiểm toán tối cao trên thế giới. Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực trạng tổ chức, quản lý, khai thác dữ liệu tại Kiểm toán nhà nước Việt Nam, đề tài đã hệ thống hóa những nội dung cơ bản về dữ liệu lớn, phân tích dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán, đồng thời làm rõ vai trò của công tác quản trị dữ liệu trong toàn bộ quy trình kiểm toán. Nghiên cứu cho thấy dữ liệu không chỉ là nguồn thông tin phục vụ từng cuộc kiểm toán riêng lẻ mà cần được xem là tài sản số của Kiểm toán nhà nước, được quản lý tập trung, khai thác thống nhất và tái sử dụng lâu dài để phục vụ hoạt động kiểm toán, công tác quản lý, điều hành và hoạch định chiến lược. Thông qua việc đánh giá thực trạng, đề tài chỉ ra rằng Kiểm toán nhà nước đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các hệ thống thông tin và từng bước triển khai các hoạt động phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, việc thu thập, tổ chức và khai thác dữ liệu vẫn còn nhiều hạn chế như dữ liệu phân tán tại nhiều đơn vị, chưa được chuẩn hóa đồng bộ, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành còn hạn chế, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu triển khai phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán. Những hạn chế này là rào cản đối với mục tiêu chuyển đổi từ phương thức kiểm toán truyền thống sang kiểm toán dựa trên dữ liệu. TS Phạm Huy Thông thay mặt Ban đề tài báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đã đề xuất mô hình tổ chức, quản lý và khai thác dữ liệu lớn theo hướng tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn ngành. Mô hình này bao gồm các giải pháp về xây dựng kho dữ liệu kiểm toán tập trung, chuẩn hóa dữ liệu, thiết lập cơ chế quản trị dữ liệu, tăng cường hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu, mở rộng kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, đồng thời phát triển các công cụ phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động kiểm toán. Bên cạnh đó, đề tài cũng đề xuất các giải pháp về tổ chức bộ máy, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu nhằm bảo đảm tính bền vững trong quá trình triển khai. Đề tài cũng đã đề xuất ứng dụng phân tích dữ liệu trong toàn bộ quy trình kiểm toán, từ giai đoạn lập kế hoạch, lựa chọn chuyên đề và đối tượng kiểm toán, đến giai đoạn thực hiện kiểm toán, tổng hợp kết quả và theo dõi việc thực hiện kiến nghị kiểm toán. Cách tiếp cận này góp phần nâng cao tính khách quan, khả năng phát hiện rủi ro, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng bằng chứng kiểm toán, đồng thời tạo nền tảng cho việc triển khai kiểm toán số và kiểm toán liên tục trong tương lai. Đánh giá cao giá trị thực tiễn của nghiên cứu, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đi vào vấn đề có tính thời sự, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới phương thức hoạt động kiểm toán nhà nước. Việc tiếp cận đồng bộ các nội dung về tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn có ý nghĩa trong việc hình thành cơ sở khoa học và định hướng phát triển phương thức kiểm toán dựa trên dữ liệu. Đề tài đã đặt ra các mục tiêu phù hợp với nhu cầu nghiên cứu: (i) hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán cùng bài học kinh nghiệm từ một số Cơ quan Kiểm toán tối cao; (ii) đánh giá thực trạng thu thập, quản lý, khai thác và ứng dụng phân tích dữ liệu tại KTNN theo chuỗi bảy khâu của quy trình phân tích dữ liệu, chỉ rõ kết quả, hạn chế và nguyên nhân; (iii) thiết kế mô hình thử nghiệm về kiến trúc lưu trữ, phân quyền, bài toán phân tích đặc thù và đề xuất hệ thống bốn nhóm giải pháp đồng bộ kèm lộ trình thực hiện đến năm 2030. Đặc biệt, Đề tài đã cung cấp khung kiến trúc dữ liệu bốn lớp và nguyên tắc “thu thập một lần, sử dụng nhiều lần” làm cơ sở để Cục Công nghệ thông tin và các đơn vị quy hoạch kho dữ liệu kiểm toán dùng chung; định hình danh mục 12 bài toán phân tích đặc thù và bộ chỉ số rủi ro hỗ trợ trực tiếp cho công tác lựa chọn chuyên đề, lập kế hoạch kiểm toán năm và kiểm tra chi tiết; đề xuất mô hình tổ chức quản trị dữ liệu (Ban chỉ đạo, Trung tâm quản trị dữ liệu, mạng lưới Data Steward và nhóm công tác liên chức năng công nghệ thông tin - kiểm toán viên) cùng khung năng lực dữ liệu phục vụ đào tạo; cung cấp khung hồ sơ thí điểm và tiêu chí nghiệm thu làm căn cứ triển khai theo lộ trình 2026-2030 trên nền tảng công cụ sẵn có và mã nguồn mở (IDEA, SQL, Python, Power BI, Spark). Nhất trí với ý kiến của các thành viên Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cao giá trị của Đề tài. Tuy nhiên, để nghiên cứu có tính lan tỏa và ứng dụng cao, Chủ tịch Hội đồng đề nghị Ban đề tài hoàn thiện, bổ sung nội dung nghiên cứu theo hướng bổ sung các yếu tố định lượng và các minh chứng cụ thể cho từng vấn đề được đưa ra trong nghiên cứu. Cần đưa ra giải pháp quản trị dữ liệu cụ thể, tạo cơ chế để bổ sung và khai thác cơ sở dữ liệu toàn ngành. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.

Theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, ngành, địa phương

Sáng 4/11/2026, Trưởng Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán phối hợp với Vụ Tổng hợp đã tổ chức Tọa đàm “Theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, ngành, địa phương” với sự tham gia của gần 600 kiểm toán viên đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành, khu vực, các đơn vị tham mưu. Tọa đàm do ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp và ông Hà Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trưởng Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán đồng chủ trì. Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Hà Minh Tuấn cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, toàn quốc đã triển khai đợt cải cách hành chính quy mô lớn với việc hợp nhất, sáp nhập các bộ, cơ quan trung ương, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, Kiểm toán nhà nước cũng tiến hành sắp xếp lại bộ máy tổ chức, giảm 01 đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành và 01 đơn vị kiểm toán khu vực, giảm số lượng đơn vị cấp phòng, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ và phân công lại địa bàn kiểm toán nhằm tối ưu hóa hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp chủ trì phiên thảo luận tại Tọa đàm Sự thay đổi về đầu mối kiểm toán cũng như chức năng nhiệm vụ của các đơn vị thuộc Kiểm toán nhà nước đã đặt ra thách thức trong quá trình theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán như phát sinh các kiến nghị bất khả kháng, không khả thi, vướng mắc về xử lý các kiến nghị bên thứ ba đặc biệt là các kiến nghị về cơ chế, chính sách tồn đọng, kéo dài, khó khăn trong sử dụng, cập nhật phần mềm theo dõi, kiểm tra thực hiện kiến nghị kiểm toán, bất cập trong bàn giao, tiếp nhận hồ sơ kiểm toán giữa các đơn vị… Nhằm nâng cao chất lượng công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã ban hành nhiều văn bản trong đó hướng dẫn theo dõi, phân loại các kiến nghị không khả thi, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, cập nhật tình hình thực hiện kiến nghị; tăng cường đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện kiến nghị tồn đọng, kéo dài; gắn hiệu quả thực hiện kiến nghị với công tác đánh giá, xếp loại thi đua hàng năm của Kiểm toán nhà nước. Có thể nói kết quả công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị đã có nhiều chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp. Với mục tiêu trao đổi kinh nghiệm giữa các đơn vị trong toàn ngành từ đó tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng công tác theo dõi, cập nhật tình hình thực hiện kiến nghị kiểm toán. Ông Hà Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trường phát biểu khai mạc Tọa đàm Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận về xác định chủ thể thực hiện kiến nghị; về công tác bàn giao, tiếp nhận hồ sơ; kiến nghị đối với bên thứ ba, đặc biệt là kiến nghị cơ chế, chính sách; và một số vấn đề liên quan hệ thống công nghệ thông tin. Theo đó, Tọa đàm cho rằng, cần phân công cụ thể, rõ ràng đầu mối phụ trách giữa các phòng chuyên môn gắn với quy trình và trách nhiệm trực tiếp của kiểm toán viên đối với từng báo cáo kiểm toán, kiến nghị kiểm toán, từ khâu thu thập bằng chứng thực hiện kiến nghị đến cập nhật dữ liệu trên phần mềm. Mỗi cán bộ theo dõi cần lập và thường xuyên theo dõi hồ sơ điện tử đối với từng kiến nghị, bao gồm lịch sử đôn đốc, phản hồi của đơn vị, hồ sơ chứng minh và lý do chưa thực hiện, đây là cơ sở quan trọng để bàn giao khi luân chuyển hoặc chuyển giao nhiệm vụ. Bên cạnh đó cần tăng cường đôn đốc thực hiện kiến nghị kiểm toán có trọng tâm, trọng điểm. Việc Kiểm toán nhà nước ban hành Văn bản số 1481/KTNN-TH ngày 14/9/2026 đôn đốc 114 bộ, ngành, địa phương, đơn vị thực hiện kiến nghị kiểm toán là một cách làm thiết thực, trong đó, yêu cầu các đơn vị xác định nguyên nhân chưa thực hiện kiến nghị, xem xét xử lý nghiêm đối với trách nhiệm tập thể, cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu đối với kiến nghị chưa thực hiện do nguyên nhân chủ quan. Cùng với đó, đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị được kiểm toán, các cơ quan, đơn vị có liên quan để nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bất cập, kiến nghị tồn đọng kéo dài. Đối với kiến nghị liên quan đến nhiều đầu mối, cần xác định rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và cơ chế trao đổi thông tin, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm. Cần tăng cường các cuộc kiểm tra trực tiếp việc thực hiện kiến nghị kiểm toán, nhất là đối với những cuộc kiểm toán còn nhiều kiến nghị tồn đọng, dự án có giá trị lớn, chậm tiến độ hoặc những kiến nghị có khó khăn, vướng mắc kéo dài cần kiểm tra, xác minh hồ sơ và làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Việc gắn kết quả theo dõi, đôn đốc và chất lượng báo cáo với đánh giá, xếp loại thi đua hằng năm của tập thể, cá nhân có liên quan sẽ tạo động lực mạnh mẽ nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương và nâng cao hiệu lực kiểm toán. Phát biểu kết luận Tọa đàm, ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp cho rằng “Qua các nội dung trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm, có thể thấy công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi sự chủ động, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đơn vị trong toàn ngành. Những kinh nghiệm, giải pháp được chia sẻ tại Tọa đàm là cơ sở quan trọng để các đơn vị nghiên cứu, vận dụng vào thực tiễn công tác, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả theo dõi và thực hiện kiến nghị kiểm toán.”

Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới

Sáng 27/10, Kiểm toán nhà nước tổ chức Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới”. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng tham dự và phát biểu chào mừng tại Hội thảo. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu chào mừng tại Hội thảo Tham dự Hội thảo có ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI); ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam. Về phía các bộ, ngành và địa phương có các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Thượng tướng Nguyễn Quang Ngọc - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; ông Lương Nguyễn Minh Triết - Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk; ông Trần Tiến Dũng - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên; ông Trần Văn Lâu - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long; ông Đặng Văn Dũng - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau. Cùng dự có các Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng: ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lai Châu; ông Trần Đăng Quỳnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình. Về phía quốc tế có lãnh đạo các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) của Azerbaijan, Campuchia, Hy Lạp, Lào và Malaysia; đại diện các SAI Trung Quốc, Ai Cập, Iran, Kazakhstan, Myanmar, Nepal, Indonesia, Singapore, Pakistan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất; cùng các đại sứ Azerbaijan, Indonesia, Iran, Malaysia và Campuchia tại Việt Nam. Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành, địa phương và KTNN Việt Nam; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế như ACCA, ICAEW, IMF và Ngân hàng Thế giới; cùng các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp kiểm toán, kế toán, tư vấn, chuyên gia và nhà khoa học. Ngành kiểm toán thích ứng với bối cảnh mới Phát biểu chào mừng Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho rằng thế giới đang chứng kiến những biến động nhanh chóng và rất khó dự báo. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia. Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao. Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công. Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định cam kết sẽ là thành viên INTOSAI, ASOSAI, ASEANSAI luôn tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện sâu sắc luận kiểm toán. Đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra những sự điểm mới, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới cho các cơ quan kiểm toán tối cao. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược đã được Đảng và Nhà nước Việt Nam định hình rõ nét. Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế, pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia. Để thực hiện các mục tiêu phát triển cùng với đổi mới mô hình phát triển, huy động và khơi thông các nguồn lực, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh và bền vững. “Với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, Kiểm toán nhà nước Việt Nam càng phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới.” - Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh. Khẳng định tính độc lập của cơ quan kiểm toán tối cao Trong video chào mừng Hội thảo, ông Mohamed el-Faisal Youssef - Chủ tịch Cơ quan Trách nhiệm giải trình Quốc gia Ai Cập, Chủ tịch Tổ chức quốc tế các Cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) cho rằng vai trò thể chế của các Cơ quan kiểm toán tối cao không chỉ dừng ở việc kiểm tra việc sử dụng nguồn lực công, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình; phòng ngừa, xử lý các rủi ro tham nhũng, lãng phí và hành vi sai phạm trong khi vẫn bảo đảm giữ trọn tính độc lập và không đảm nhận chức năng của các cơ quan hành pháp hay lập pháp. Chủ tịch INTOSAI Mohamed el-Faisal Youssef phát biểu chào mừng hội thảo qua video Ngày nay, các Cơ quan kiểm toán tối cao hoạt động trong môi trường mà các quyết định trong khu vực công ngày càng phức tạp, dữ liệu gia tăng theo cấp số nhân và các rủi ro ngày càng liên kết chặt chẽ với nhau. Vì vậy, kiểm toán cần vượt ra khỏi việc chỉ phát hiện sai phạm sau khi chúng đã xảy ra, để hướng tới việc tìm hiểu nguồn gốc rủi ro, phân tích xu hướng và đưa ra những dấu hiệu cảnh báo sớm nhằm góp phần bảo vệ nguồn lực công và cải thiện kết quả thực hiện các chính sách, chương trình công. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chuyển sang kiểm toán dựa trên dữ liệu, tập trung vào rủi ro và kịp thời hơn. Ông Youssef cho rằng, tiến bộ công nghệ không nên được đo bằng khả năng sử dụng các công cụ ngày càng tinh vi, mà bằng khả năng sử dụng chúng một cách có trách nhiệm và chuyên nghiệp. Dữ liệu không trở thành bằng chứng kiểm toán chỉ vì sẵn có. Thuật toán không thể thay thế xét đoán chuyên môn, và trí tuệ nhân tạo không thể thay thế tính độc lập cũng như trách nhiệm nghề nghiệp của kiểm toán viên. Vì vậy, chuyển đổi số thực chất trong các Cơ quan kiểm toán tối cao phải dựa trên một khuôn khổ đồng bộ, kết hợp các yếu tố: pháp luật, tính độc lập, quyền tiếp cận dữ liệu, an toàn thông tin, chất lượng bằng chứng kiểm toán, phương pháp luận kiểm toán không ngừng phát triển và đầu tư phát triển năng lực con người. “Tôi tin rằng đổi mới trong kiểm toán không phải là mục đích tự thân, mà là phương tiện để tăng cường tính độc lập, tính chuyên nghiệp, sự minh bạch, trách nhiệm giải trình và tác động của kiểm toán.” - Chủ tịch INTOSAI khẳng định. Chia sẻ về giá trị của cơ quan kiểm toán tối cao, ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch ASOSAI cho rằng một cơ quan nhận được sự tôn trọng không chỉ vì cơ quan đó có thể lên tiếng một cách tự do, mà còn vì các kết luận của cơ quan đó xứng đáng được tin cậy. Nhiệm vụ đặt ra không chỉ là xây dựng một cơ quan kiểm toán vững mạnh hơn. Đó là xây dựng một thiết chế duy trì tính độc lập, sự phù hợp và sự tin cậy trong quá trình thay đổi sâu sắc. Ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch ASOSAI phát biểu tại Hội thảo “Kiểm toán thế hệ mới không chỉ phải giải thích những gì đã sai. Kiểm toán còn phải giúp các chính phủ nhận thấy rủi ro đang hình thành từ đâu. Điều này không có nghĩa là kiểm toán viên trở thành người hoạch định chính sách. Điều này cũng không có nghĩa là làm suy giảm tính độc lập của chúng ta. Điều đó có nghĩa là làm cho trách nhiệm giải trình trở nên kịp thời hơn và hữu ích hơn.” Công nghệ mang lại những cách thức mới để thực hiện nhiệm vụ. Nhưng công nghệ không phải là liều thuốc cho mọi thách thức. Công nghệ cũng mang theo rủi ro: chất lượng dữ liệu kém, lo ngại về quyền riêng tư, các mối đe dọa an ninh mạng và thiên lệch thuật toán. Mục tiêu của các cơ quan kiểm toán không phải là dùng công nghệ để thay thế xét đoán chuyên môn. Mục tiêu là củng cố xét đoán chuyên môn thông qua công nghệ. “Công nghệ có thể giúp chúng ta thấy nhiều hơn. Xét đoán chuyên môn giúp chúng ta hiểu những gì mình thấy. Tính liêm chính quyết định cách chúng ta hành động dựa trên những điều đó.” - ông K. Sanjay Murthy khẳng định. Kiểm toán nhà nước Việt Nam cam kết tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định, trong thời gian gần đây các cơ quan kiểm toán tối cao không ngừng đổi mới về thể chế, chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, triển khai các mô hình kiểm toán dựa trên cơ sở ứng dụng AI, phân tích dữ liệu lớn, thực hiện giám sát thường xuyên, đánh giá phân tích rủi ro, kiểm toán từ xa, kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, nhấn mạnh đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả của việc quản lý sử dụng các nguồn lực công và các chương trình, chính sách phát triển của quốc gia. Sứ mệnh, phương thức hoạt động, cách thức quản trị, tổ chức hoạt động kiểm toán cần có sự điều chỉnh để thích ứng linh hoạt với tình hình mới để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân, củng cố địa vị pháp lý, vị thế độc lập và thực hiện mục tiêu góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, liêm chính của hệ thống quản trị công, bảo đảm kỷ cương, hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công. Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước tham dự Hội thảo Để thích ứng với bối cảnh tình hình mới và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, Kiểm toán nhà nước đã và đang tích cực đổi mới toàn diện về thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và hoạt động, với trọng tâm là xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước. Tổng Kiểm toán nhà nước cho rằng, Hội thảo này cũng giúp các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà xây dựng chính sách, công chúng trong nước hiểu rõ hơn, đúng hơn, đầy đủ hơn về bản chất, mục tiêu, phương thức và những điều kiện bảo đảm hoạt động hiệu quả của các cơ quan kiểm í cao nói chung và của Kiểm toán nhà nước nói riêng. “Kiểm toán nhà nước Việt Nam khẳng định cam kết sẽ là thành viên INTOSAI, ASOSAI, ASEANSAI luôn tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác cùng các SAI trong giải quyết các thách thức chung, xây dựng cộng đồng các SAI hiệu quả, uy tín, liêm chính, chuyên nghiệp, chuẩn mực, tiến bộ, vững mạnh vì một thế giới hòa bình, hạnh phúc, thịnh vượng và phát triển bền vững.” - Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định. Các đại biểu thảo luận trực tiếp tại Hội trường Các tham luận trực tiếp và ý kiến thảo luận tại Hội thảo “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới” đã làm rõ nhiều vấn đề quan trọng về địa vị pháp lý, tính độc lập và vai trò của Cơ quan kiểm toán tối cao trong hệ thống quản trị quốc gia; cơ chế bảo đảm hiệu lực hoạt động kiểm toán, giá trị pháp lý của báo cáo kiểm toán và việc thực hiện kiến nghị kiểm toán; đồng thời cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tầm nhìn, chiến lược phát triển của SAI, xu thế kiểm toán mới cũng như việc ứng dụng chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán. Hội thảo một lần nữa khẳng định, trong bối cảnh quản trị công và kiểm toán công thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ trước những yêu cầu về chuyển đổi số, phát triển bền vững, biến đổi khí hậu và trách nhiệm giải trình ngày càng cao, các nguyên tắc cốt lõi của INTOSAI về địa vị pháp lý, tính độc lập, thẩm quyền tiếp cận thông tin và trách nhiệm giải trình của Cơ quan kiểm toán tối cao, được khẳng định trong Tuyên bố Lima và Tuyên bố Mexico, vẫn là nền tảng xuyên suốt để các SAI củng cố vị thế, nâng cao năng lực và đổi mới phương thức hoạt động, qua đó đóng góp thiết thực hơn nữa vào quản trị quốc gia, quản lý nguồn lực công của mỗi nước. Những kinh nghiệm được chia sẻ tại Hội thảo sẽ được Kiểm toán nhà nước Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn trong quá trình xây dựng định hướng phát triển và hoàn thiện thể chế pháp lý về kiểm toán nhà nước.

Thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3

Sáng 15/10/2026, Kiểm toán nhà nước đã tổ chức họp thẩm định Chương trình, tài liệu bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 do TS Nguyễn Hữu Phúc, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực I làm chủ tịch Hội đồng thẩm định. TS Vũ Ngọc Tuấn, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành III, Trưởng ban rà soát tài liệu cùng các thành viên ban rà soát và hội đồng thẩm định cùng tham dự cuộc họp. Tài liệu bồi dưỡng “Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước” thuộc Hệ thống Chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên của Kiểm toán nhà nước. Tài liệu trang bị cho người học kiến thức và kỹ năng kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu được chia thành 3 cấp độ (Cấp độ 1, Cấp độ 2 và Cấp độ 3), với 12 chuyên đề đào tạo. Tài liệu bồi dưỡng Cấp độ 3 dành cho đối tượng là công chức được phân công kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách có từ 9 năm kinh nghiệm trở lên và các đối tượng khác cần bồi dưỡng kỹ năng chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán trong lĩnh vực ngân sách nhà nước. Tài liệu gồm 4 chuyên đề, với thời lượng đào tạo là 40 tiết nhằm cung cấp cho học viên những kiến thức và kỹ năng khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán; kỹ năng phân tích, đánh giá khi thực hiện kiểm toán tại đơn vị sử dụng ngân sách nhà nước hay khi kiểm toán ngân sách nhà nước (trọng tâm là ngân sách địa phương); kỹ năng lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước; kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin, khai thác dữ liệu và trí tuệ nhân tạo trong khảo sát, lập kế hoạch kiểm toán và lập báo cáo kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu bồi dưỡng được xây dựng theo hướng kết hợp giảng dạy lý thuyết với trao đổi, thảo luận; lấy học viên làm trung tâm, sử dụng bài tập tình huống, nghiên cứu hồ sơ kiểm toán mẫu, thực hành trên hệ thống mẫu biểu hồ sơ kiểm toán hiện hành của Kiểm toán nhà nước. Được xây dựng theo hướng mở để tiếp tục cập nhật, bổ sung phù hợp thực tiễn, nội dung tài liệu được cập nhật theo các văn bản quy phạm pháp luật còn hiệu lực tại thời điểm biên soạn; khi văn bản dẫn chiếu được sửa đổi, bổ sung, thay thế thì rà soát, cập nhật kịp thời. Hội đồng thẩm định đánh giá cao chất lượng chương trình, tài liệu bồi dưỡng Trên cơ sở đó, Tài liệu Kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3 được sửa đổi, bổ sung tại 04 chuyên đề với các vấn đề chủ yếu như: (i) lược bỏ các văn bản, tài liệu và nội dung không còn hiệu lực, không còn phù hợp; cập nhật các quy định mới của pháp luật và Kiểm toán nhà nước, trọng tâm là Luật Ngân sách nhà nước năm 2025, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí năm 2025, Quy trình kiểm toán của Kiểm toán nhà nước năm 2025, Hệ thống Chuẩn mực Kiểm toán nhà nước năm 2026, các hướng dẫn kiểm toán, hồ sơ và mẫu biểu hiện hành; (ii) Biên tập nội dung chuyên môn phù hợp với những thay đổi về cơ chế quản lý ngân sách, mô hình chính quyền địa phương 02 cấp, tổ chức cơ quan tài chính, thuế, Kho bạc Nhà nước, cơ chế tự chủ, đầu tư công và quản lý tài sản công; (iii) Bổ sung, cụ thể hóa các nội dung phân tích, đánh giá và các tình huống thực tiễn nhằm nâng cao khả năng vận dụng trong hoạt động kiểm toán ngân sách nhà nước; (iv) Bổ sung thêm nội dung về chuyển đổi số, khai thác dữ liệu điện tử và ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán; (v) Bổ sung thêm một số kỹ năng về tổ chức, quản trị cuộc kiểm toán, kiểm soát chất lượng, tổng hợp phát hiện, lập và bảo vệ kết luận kiểm toán, xử lý khác biệt quan điểm, xây dựng kiến nghị kiểm toán có tính khả thi và kiến nghị hoàn thiện cơ chế, chính sách tài khóa. Đánh giá cao giá trị của tài liệu bồi dưỡng, Hội đồng thẩm đánh giá tài liệu được biên soạn công phu, có phạm vi nội dung cơ bản bám sát Chương trình bồi dưỡng kỹ năng kiểm toán ngân sách nhà nước cấp độ 3. Bốn chuyên đề của Tài liệu đã bao quát các nhóm kỹ năng quan trọng trong kiểm toán ngân sách nhà nước. Tài liệu đã được rà soát, cập nhật tương đối toàn diện theo hệ thống pháp luật và các quy định nghiệp vụ hiện hành về ngân sách nhà nước, tài chính, kế toán, tài sản công, đầu tư công, chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và quy trình kiểm toán. Nội dung Tài liệu đã chú trọng kỹ năng phân tích, đánh giá và kinh nghiệm nghề nghiệp. Về kết cấu, tài liệu có kết cấu logic và cơ bản phù hợp với cấu trúc Chương trình. Nội dung được triển khai từ cơ sở nghiệp vụ đến phương pháp, kỹ năng và câu hỏi, bài tập, tạo thuận lợi cho việc tổ chức giảng dạy, các nội dung phân tích, đánh giá đã được xây dựng kết hợp giữa yêu cầu nghiệp vụ kiểm toán với các phương pháp phân tích. TS Vũ Ngọc Tuấn, Đại diện Ban rà soát báo cáo giải trình kết quả rà soát chương trình, tài liệu Để hoàn thiện tài liệu, Hội đồng đề nghị Ban rà soát tăng hàm lượng thực hành và các bài tập tình huống trong từng chuyên đề. Cần cụ thể hóa yêu cầu vận dụng chuẩn mực Kiểm toán nhà nước và bằng chứng kiểm toán trong từng chuyên đề; một số câu hỏi, bài tập cần được nâng mức độ yêu cầu để phù hợp với đối tượng cấp độ 3. Về việc trích dẫn các văn bản quy phạm pháp luật trong tài liệu: Phần lớn các nội dung chỉnh sửa tài liệu đào tạo là việc cập nhật theo các văn bản mới ban hành và các quy định quản lý tài chính, tài sản công theo chính quyền địa phương 02 cấp, trong đó, nhiều nội dung trích dẫn cụ thể các điều, khoản quy định. Điều này có thể thuận lợi cho học viên tra cứu và thực hành song dẫn đến việc tài liệu thường xuyên phải cập nhật, bổ sung khi có các thay đổi về văn bản, quy định. Ban biên tập nên cân nhắc việc nêu vấn đề trong các văn bản pháp luật thay cho việc trích dẫn cụ thể điều khoản. Tài liệu cần tiếp tục được rà soát, biên tập kỹ thuật trước khi ban hành do Tài liệu có dung lượng lớn, nhiều mục, tiểu mục, số liệu và dẫn chiếu. Trong đó cần tập trung vào tính thống nhất của thuật ngữ; tên mục, tiểu mục; cách viết hoa; đánh số; mục lục; tên và số hiệu văn bản; đồng thời đối chiếu với Chương trình để bảo đảm nội dung Tài liệu không thiếu hoặc vượt ra ngoài phạm vi Chương trình.

Kiểm toán nhà nước Việt Nam - Indonesia: Chia sẻ kinh nghiệm kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao

Nằm trong khuôn khổ các hoạt động song phương tại Hội thảo quốc tế “Cơ quan Kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn, Thể chế và Đổi mới”, chiều 26/10/2026, Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Ủy ban Kiểm toán Indonesia (BPK) đã tổ chức Hội thảo chung lần thứ 5 với chủ đề “Kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao”. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương và ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đồng chủ trì Hội thảo. Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương tham dự và đồng chủ trì Hội thảo Tham dự Hội thảo, về phía Indonesia có ông Akhmad Anang Hernady, Vụ trưởng Vụ Pháp chế, cùng các thành viên Đoàn công tác Ủy ban Kiểm toán Indonesia; bà Jane Runkat, Tham tán công sứ phụ trách Kinh tế, Đại sứ quán Indonesia tại Việt Nam. Về phía Kiểm toán nhà nước Việt Nam có ông Vũ Thanh Hải, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước chuyên ngành IV; ông Trần Hải Đông, Kiểm toán trưởng Kiểm toán nhà nước khu vực IV và đại diện lãnh đạo một số đơn vị trực thuộc Kiểm toán nhà nước. Phát biểu khai mạc Hội thảo, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Trần Minh Khương cho biết, mục tiêu của Hội thảo chung lần thứ 5 nhằm tạo diễn đàn để hai bên trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về “Kiểm toán dự án đường sắt đô thị và đường sắt tốc độ cao”, qua đó giúp công chức, kiểm toán viên hai cơ quan học hỏi lẫn nhau thông qua kinh nghiệm và hoạt động thực tiễn của mỗi bên. “Chủ đề này có ý nghĩa thiết thực trong bối cảnh đầu tư phát triển hệ thống giao thông đường sắt đòi hỏi nguồn lực lớn, thời gian triển khai dài và yêu cầu quản lý phức tạp. Các dự án này đặt ra nhiều vấn đề cần quan tâm trong toàn bộ chu trình đầu tư, từ công tác chuẩn bị và thẩm định dự án, quản lý chi phí và tiến độ, lựa chọn nhà thầu, quản lý hợp đồng, đến kiểm soát chất lượng, an toàn và đánh giá hiệu quả đầu tư” – Phó Tổng Kiểm toán nhà nước cho biết. Ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đại diện cho BPK phát biểu tại Hội thảo Đại diện cho Uỷ ban Kiểm toán Indonesia, ông Sarjono, Vụ trưởng Vụ Kiểm toán I, Ủy ban Kiểm toán Indonesia đánh giá chủ đề Hội thảo phù hợp với nhu cầu thực tiễn của hai bên, nhất là trong bối cảnh Việt Nam và Indonesia đẩy mạnh đầu tư công, triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, phức tạp. Theo ông Sarjono, việc trao đổi kinh nghiệm thực tế và những bài học từ hoạt động kiểm toán sẽ góp phần tăng cường hiểu biết, hỗ trợ hai cơ quan nâng cao năng lực chuyên môn và thúc đẩy hợp tác song phương. Kinh nghiệm của Uỷ ban Kiểm toán Indonesia trong kiểm toán các dự án đường sắt Trình bày tại Hội thảo, ông Slamet Riyadi, Trưởng phòng thuộc Vụ Kiểm toán I.D, Ủy ban Kiểm toán Indonesia cho biết với 6889km đường sắt, mỗi năm Indonesia thực hiện chuyên chở 551 triệu lượt hành khách, hơn 70 triệu tấn hàng hoá, thực hiện hơn 1 triệu chuyến tàu. Trong đó bao gồm các tuyến tàu liên tỉnh, tàu hàng, đường sắt đô thị nhẹ (LRT), đường sắt đô thị (MRT), tàu ngoại ô và tàu cao tốc. Theo đó, đại diện BPK cho biết hiện nay Bộ Giao thông Vận tải chịu trách nhiệm liên quan tới việc ban hành chính sách, quy định và giám sát lĩnh vực đường sắt và đơn vị vận hành. Theo số liệu báo cáo tài chính năm 2025 đã được kiểm toán, giá trị hiện tại của các loại kết cấu hạ tầng đường sắt ở quốc gia này trị giá 102,69 nghìn tỷ rupiah, tương đương 5,7 tỷ đô la Mỹ. Với sự đa dạng về dịch vụ, hình thức vận tải và tài sản, cần có các hoạt động kiểm toán phù hợp với từng loại tài sản. Với tư cách là cơ quan kiểm toán, BPK xem xét cả hai phía của hệ thống này. Theo đó, BPK xem xét toàn bộ hoạt động liên quan đến việc ghi nhận, thu phí và các hoạt động khác trong dịch vụ kết cấu hạ tầng đường sắt. Đối với kiểm toán kết cấu hạ tầng đường sắt, BPK áp dụng một số cách tiếp cận. Trong kiểm toán tài chính, BPK xem xét sổ sách, các khoản chi và báo cáo tài chính của Bộ; đồng thời kiểm tra chi đầu tư, giải ngân kinh phí bảo trì và các vấn đề khác theo quy định pháp luật. Trong khi đó, kiểm toán tuân thủ tập trung nhiều hơn vào việc chấp hành quy định và cách thức kiểm soát hoạt động để bảo đảm phù hợp với quy định. Kiểm toán tài chính cũng xem xét các giao dịch được thực hiện, vốn có thể rất phức tạp. Vì vậy, BPK chú ý đến các tài sản công có giá trị lớn, những rủi ro trong xây dựng và bảo trì, cũng như các công trình đang được xây dựng hoặc thi công. Đặc biệt, BPK tập trung kiểm tra một số khía cạnh cụ thể như tính chính xác của việc tính toán TAC, tức phí tiếp cận kết cấu hạ tầng đường sắt hoặc phí sử dụng đường ray, và việc ghi nhận các khoản phí này có phù hợp hay không. Đối với hàng tồn kho và các tài sản đang sử dụng, BPK xem xét việc sử dụng tài sản và nguyên liệu đầu vào có phù hợp hay không. Ngoài ra, đoàn kiểm toán tiến hành kiểm tra việc phân loại để xác định các công trình đang thực hiện và chi phí liên quan đã được ghi nhận phù hợp, chính xác hay chưa. Đối với kết cấu hạ tầng đường sắt, BPK cũng tiến hành kiểm toán tuân thủ nhằm kiểm tra việc quản lý kết cấu hạ tầng và tài sản có tuân thủ quy định pháp luật hay không. Dựa trên thực tiễn kiểm toán, đại diện BPK chỉ ra 6 khía cạnh cần lưu ý. Thứ nhất là thanh toán: việc thanh toán cho công trình phải dựa trên khối lượng công việc thực tế. Thứ hai, việc kiểm soát chi cần được áp dụng nhất quán tại tất cả các đơn vị. Thứ ba, cần ưu tiên xem xét các phát hiện liên quan đến rủi ro trong vận hành và bảo trì, đồng thời kiểm tra các biện pháp khắc phục. Điều này bao gồm việc rút kinh nghiệm về chất lượng xây dựng, bảo trì và giảm tai nạn tại các đường ngang. Thứ tư, cần xem xét việc tính toán chi phí sử dụng đường ray và kết cấu hạ tầng đường sắt, lập hóa đơn và nộp phí theo quy định. Đây cũng là nguồn thu ngoài thuế. Chẳng hạn, qua kiểm toán TAC, nguồn thu ngoài thuế từ phí sử dụng đường ray đã tăng từ 0,57 nghìn tỷ rupiah năm 2023 lên 0,9 nghìn tỷ rupiah năm 2024. Thứ năm, cần đối chiếu sổ sách tài sản với hiện trạng thông qua kiểm kê định kỳ, đồng thời ghi tăng, giảm tài sản kịp thời. Thứ sáu, cần tập trung vào kiểm soát nội bộ và các quy trình có rủi ro cao nhất, từ đó cải thiện các bước kiểm soát, việc ghi chép sổ sách và những biện pháp khác dựa trên rủi ro.   Đồng thời BPK cũng chỉ ra sáu bài học kinh nghiệm thông qua kết quả kiểm toán. Thứ nhất, một hệ thống đường sắt có thể có nhiều tổ chức cùng tham gia; do đó, cần phân định rõ hoạt động, nghĩa vụ và trách nhiệm của từng tổ chức. Thứ hai, cần xem xét các nguồn tài chính theo cả hai chiều: Chính phủ cung cấp dịch vụ cũng như nguồn lực cho vận hành, bảo trì, trong khi đơn vị vận hành thực hiện các hoạt động nhằm bảo đảm hệ thống đường sắt hoạt động hiệu quả. Vì vậy, cần giám sát cả hai chiều của dòng tài chính. Thứ ba, cần coi trọng nguồn vốn trong suốt vòng đời của tài sản, bao gồm các chi phí phát sinh sau khi thi công như phí TAC, vận hành và bảo trì. Thứ tư, cần bảo đảm chất lượng hồ sơ, sổ sách để đánh giá tình trạng và giá trị tài sản. Thứ năm, các hình thức kiểm toán khác nhau cần có những câu hỏi và câu trả lời phù hợp, đồng thời luôn bảo đảm các yêu cầu về tuân thủ được thực hiện. Thứ sáu, cần xem xét tác động của kiểm toán, cụ thể là việc thực hiện các kiến nghị có thể dẫn đến những biện pháp khắc phục nào. Giá trị của kiểm toán được thể hiện qua những phát hiện giúp tăng cường trách nhiệm giải trình, cải thiện chất lượng dịch vụ và mang lại lợi ích tốt hơn cho cộng đồng. Kiểm toán hệ thống đường sắt đô thị, đường sắt tốc độ cao từ phía Kiểm toán nhà nước Việt Nam Theo đại diện Kiểm toán nhà nước, Việt Nam đã có chủ trương nghiên cứu, đầu tư các dự án đường sắt đô thị (Metro) và đường sắt tốc độ cao từ đầu những năm 2000 thông qua các kế hoạch chiến lược, quy hoạch phát triển hệ thống giao thông vận tải đường sắt. Hiện tại, Việt Nam đang tập trung quy hoạch và tổng lực đầu tư lớn vào hai cấu phần cốt lõi: (i) Hệ thống đường sắt đô thị (Metro) tại hai siêu đô thị là thành phố Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh và (ii) Các dự án đường sắt tốc độ cao trục quốc gia. Theo quy hoạch, nhằm thay đổi diện mạo hạ tầng đường sắt quốc gia, Chính phủ đã phê duyệt kế hoạch chiến lược với quy mô đầu tư lớn chưa từng có. Tuy nhiên, do hạn chế về nguồn vốn đầu tư, tính chất phức tạp trong công tác giải phóng mặt bằng, sự thiếu đồng bộ về tiêu chuẩn kỹ thuật và kinh nghiệm quản lý, các dự án đường sắt thế hệ đầu đều bị kéo dài tiến độ và liên tục điều chỉnh tổng mức đầu tư. Sau nhiều năm chuẩn bị, đến năm 2009, Việt Nam mới triển khai dự án đường sắt đô thị đầu tiên là Tuyến đường sắt đô thị Nhổn - Ga Hà Nội (Tuyến số 3 - thành phố Hà Nội). Đến thời điểm hiện tại, Việt Nam mới chính thức hoàn thành và đưa vào hoạt động 3 dự án/đoạn tuyến đường sắt đô thị trọng điểm. Qua kiểm toán một số dự án đường sắt đô thị, các nội dung kiểm toán quan trọng được tập trung boa gồm: việc chấp hành quy định của pháp luật Việt Nam trong công tác lập, thẩm định và phê duyệt chủ trương đầu tư; công tác lập, thẩm định và phê duyệt báo cáo nghiên cứu khả thi (công tác khảo sát, thiết kế và dự toán chi phí); công tác lựa chọn nhà thầu; công tác triển khai dự án (công tác quản lý chất lượng, tiến độ, nghiệm thu, thanh toán); đánh giá tính kinh tế, hiệu lực và hiệu quả trong quá trình đầu tư. Thông qua hoạt động kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã có những đánh giá và kiến nghị quan trọng, như: (1) Phát hiện những bất cập của cơ chế, chính sách để kiến nghị cơ quan có thẩm quyền rà soát sửa đổi, bổ sung: các báo cáo kiểm toán đã kiến nghị Chính phủ; các Bộ, Ngành liên quan; Cơ quan chủ quản; Chủ đầu tư dự án và các đơn vị tham gia thực hiện các dự án rà soát, khắc phục những hạn chế, bất cập về cơ chế, chính sách; (2) Đánh giá và kiến nghị khắc phục những hạn chế trong công tác chỉ đạo, điều hành; kiến nghị hoàn thiện cơ chế quản lý, phối hợp của Chính phủ, các Bộ Ngành, Cơ quan chủ quản và Chủ đầu tư dự án trong quá trình chuẩn bị đầu tư dự án cũng như trong quá trình thực hiện dự án; (3) Phát hiện và kiến nghị khắc phục những tồn tại, sai sót trong tổ chức thực hiện các dự án của Chủ đầu tư và các đơn vị thực hiện dự án. Trên cơ sở mối quan hệ hợp tác truyền thống được thiết lập từ năm 1999, Kiểm toán nhà nước Việt Nam và Ủy ban Kiểm toán Indonesia đã từng bước đưa mối quan hệ giữa hai cơ quan ngày càng trở nên sâu sắc và bền vững với các Bản ghi nhớ về hợp tác kiểm toán được ký kết vào các năm 2011 và 2017. Bên cạnh đó, trong những năm vừa qua, hai cơ quan đã thường xuyên phối hợp tổ chức thành công nhiều hoạt động thiết thực và có ý nghĩa như trao đổi các đoàn công tác; cử chuyên gia và kiểm toán viên tham gia hoạt động kiểm toán thực địa tại hai nước; chia sẻ thông tin và ủng hộ lẫn nhau trong các diễn đàn đa phương; và đặc biệt là bước đầu duy trì hội thảo chung thường niên về những chủ đề mà hai bên cùng quan tâm. Những hoạt động này không chỉ giúp tăng cường năng lực cơ quan Kiểm toán nhà nước hai nước mà còn thúc đẩy mối quan hệ hợp tác hữu nghị tốt đẹp giữa hai cơ quan.

Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới

Sáng 27/10, Kiểm toán nhà nước tổ chức Hội thảo quốc tế “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới”. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng tham dự và phát biểu chào mừng tại Hội thảo. Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng phát biểu chào mừng tại Hội thảo Tham dự Hội thảo có ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch Tổ chức các Cơ quan Kiểm toán tối cao châu Á (ASOSAI); ông Nguyễn Hữu Nghĩa - Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Tổng Kiểm toán nhà nước Việt Nam. Về phía các bộ, ngành và địa phương có các Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng: Thượng tướng Nguyễn Quang Ngọc - Thứ trưởng Bộ Quốc phòng; ông Lương Nguyễn Minh Triết - Bí thư Tỉnh ủy Đắk Lắk; ông Trần Tiến Dũng - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Điện Biên; ông Trần Văn Lâu - Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long; ông Đặng Văn Dũng - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Cà Mau. Cùng dự có các Ủy viên dự khuyết Ban Chấp hành Trung ương Đảng: ông Nguyễn Tuấn Anh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Lai Châu; ông Trần Đăng Quỳnh - Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Ninh Bình. Về phía quốc tế có lãnh đạo các cơ quan kiểm toán tối cao (SAI) của Azerbaijan, Campuchia, Hy Lạp, Lào và Malaysia; đại diện các SAI Trung Quốc, Ai Cập, Iran, Kazakhstan, Myanmar, Nepal, Indonesia, Singapore, Pakistan và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất; cùng các đại sứ Azerbaijan, Indonesia, Iran, Malaysia và Campuchia tại Việt Nam. Hội thảo còn có sự tham dự của đại diện lãnh đạo các cơ quan của Đảng, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ban, ngành, địa phương và KTNN Việt Nam; đại diện các cơ quan ngoại giao, tổ chức quốc tế như ACCA, ICAEW, IMF và Ngân hàng Thế giới; cùng các trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, hiệp hội nghề nghiệp, doanh nghiệp kiểm toán, kế toán, tư vấn, chuyên gia và nhà khoa học. Ngành kiểm toán thích ứng với bối cảnh mới Phát biểu chào mừng Hội thảo, Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng cho rằng thế giới đang chứng kiến những biến động nhanh chóng và rất khó dự báo. Toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, xu hướng quản trị hiện đại, chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn yêu cầu thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững đang làm thay đổi sâu sắc phương thức quản trị quốc gia. Trước bối cảnh đó, yêu cầu bảo đảm việc huy động, phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công minh bạch, hiệu quả, bền vững ngày càng cao. Kiểm toán công hiện đại trên thế giới không còn bó hẹp trong phạm vi kiểm tra tuân thủ tài chính truyền thống mà đã và đang trở thành công cụ quan trọng để cung cấp luận cứ phục vụ hoạch định chính sách vĩ mô, cảnh báo rủi ro hệ thống và nâng cao giá trị công. Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định cam kết sẽ là thành viên INTOSAI, ASOSAI, ASEANSAI luôn tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác Các công nghệ như trí tuệ nhân tạo, phân tích dữ liệu lớn, hệ thống thông tin địa lý, ảnh vệ tinh cùng phương thức kiểm toán thời gian thực đang tái cấu trúc toàn diện sâu sắc luận kiểm toán. Đồng thời, sự xuất hiện của các đối tượng kiểm toán mới như tài sản số, cơ sở dữ liệu quốc gia, tài chính xanh, trái phiếu xanh và các chương trình ứng phó biến đổi khí hậu đang mở ra những sự điểm mới, đồng thời cũng đặt ra những yêu cầu mới cho các cơ quan kiểm toán tối cao. Việt Nam đang bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn chiến lược đã được Đảng và Nhà nước Việt Nam định hình rõ nét. Việt Nam đang đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hoàn thiện thể chế, pháp luật, sắp xếp tổ chức bộ máy tinh gọn, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản trị quốc gia. Để thực hiện các mục tiêu phát triển cùng với đổi mới mô hình phát triển, huy động và khơi thông các nguồn lực, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao hiệu quả phân bổ, quản lý và sử dụng nguồn lực công, bảo đảm an toàn tài chính quốc gia, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính, phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng nhanh và bền vững. “Với vai trò là công cụ đắc lực của Đảng, Nhà nước trong kiểm soát nguồn lực công, Kiểm toán nhà nước Việt Nam càng phải đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế, ứng dụng công nghệ hiện đại và nâng cao năng lực nhân sự để thích ứng kịp thời với bối cảnh mới.” - Phó Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh. Khẳng định tính độc lập của cơ quan kiểm toán tối cao Trong video chào mừng Hội thảo, ông Mohamed el-Faisal Youssef - Chủ tịch Cơ quan Trách nhiệm giải trình Quốc gia Ai Cập, Chủ tịch Tổ chức quốc tế các Cơ quan Kiểm toán tối cao (INTOSAI) cho rằng vai trò thể chế của các Cơ quan kiểm toán tối cao không chỉ dừng ở việc kiểm tra việc sử dụng nguồn lực công, mà còn góp phần nâng cao tính minh bạch, liêm chính và trách nhiệm giải trình; phòng ngừa, xử lý các rủi ro tham nhũng, lãng phí và hành vi sai phạm trong khi vẫn bảo đảm giữ trọn tính độc lập và không đảm nhận chức năng của các cơ quan hành pháp hay lập pháp. Chủ tịch INTOSAI Mohamed el-Faisal Youssef phát biểu chào mừng hội thảo qua video Ngày nay, các Cơ quan kiểm toán tối cao hoạt động trong môi trường mà các quyết định trong khu vực công ngày càng phức tạp, dữ liệu gia tăng theo cấp số nhân và các rủi ro ngày càng liên kết chặt chẽ với nhau. Vì vậy, kiểm toán cần vượt ra khỏi việc chỉ phát hiện sai phạm sau khi chúng đã xảy ra, để hướng tới việc tìm hiểu nguồn gốc rủi ro, phân tích xu hướng và đưa ra những dấu hiệu cảnh báo sớm nhằm góp phần bảo vệ nguồn lực công và cải thiện kết quả thực hiện các chính sách, chương trình công. Điều này cho thấy tầm quan trọng của việc chuyển sang kiểm toán dựa trên dữ liệu, tập trung vào rủi ro và kịp thời hơn. Ông Youssef cho rằng, tiến bộ công nghệ không nên được đo bằng khả năng sử dụng các công cụ ngày càng tinh vi, mà bằng khả năng sử dụng chúng một cách có trách nhiệm và chuyên nghiệp. Dữ liệu không trở thành bằng chứng kiểm toán chỉ vì sẵn có. Thuật toán không thể thay thế xét đoán chuyên môn, và trí tuệ nhân tạo không thể thay thế tính độc lập cũng như trách nhiệm nghề nghiệp của kiểm toán viên. Vì vậy, chuyển đổi số thực chất trong các Cơ quan kiểm toán tối cao phải dựa trên một khuôn khổ đồng bộ, kết hợp các yếu tố: pháp luật, tính độc lập, quyền tiếp cận dữ liệu, an toàn thông tin, chất lượng bằng chứng kiểm toán, phương pháp luận kiểm toán không ngừng phát triển và đầu tư phát triển năng lực con người. “Tôi tin rằng đổi mới trong kiểm toán không phải là mục đích tự thân, mà là phương tiện để tăng cường tính độc lập, tính chuyên nghiệp, sự minh bạch, trách nhiệm giải trình và tác động của kiểm toán.” - Chủ tịch INTOSAI khẳng định. Chia sẻ về giá trị của cơ quan kiểm toán tối cao, ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch ASOSAI cho rằng một cơ quan nhận được sự tôn trọng không chỉ vì cơ quan đó có thể lên tiếng một cách tự do, mà còn vì các kết luận của cơ quan đó xứng đáng được tin cậy. Nhiệm vụ đặt ra không chỉ là xây dựng một cơ quan kiểm toán vững mạnh hơn. Đó là xây dựng một thiết chế duy trì tính độc lập, sự phù hợp và sự tin cậy trong quá trình thay đổi sâu sắc. Ông K. Sanjay Murthy - Tổng Kiểm toán và Kiểm soát Ấn Độ, Chủ tịch ASOSAI phát biểu tại Hội thảo “Kiểm toán thế hệ mới không chỉ phải giải thích những gì đã sai. Kiểm toán còn phải giúp các chính phủ nhận thấy rủi ro đang hình thành từ đâu. Điều này không có nghĩa là kiểm toán viên trở thành người hoạch định chính sách. Điều này cũng không có nghĩa là làm suy giảm tính độc lập của chúng ta. Điều đó có nghĩa là làm cho trách nhiệm giải trình trở nên kịp thời hơn và hữu ích hơn.” Công nghệ mang lại những cách thức mới để thực hiện nhiệm vụ. Nhưng công nghệ không phải là liều thuốc cho mọi thách thức. Công nghệ cũng mang theo rủi ro: chất lượng dữ liệu kém, lo ngại về quyền riêng tư, các mối đe dọa an ninh mạng và thiên lệch thuật toán. Mục tiêu của các cơ quan kiểm toán không phải là dùng công nghệ để thay thế xét đoán chuyên môn. Mục tiêu là củng cố xét đoán chuyên môn thông qua công nghệ. “Công nghệ có thể giúp chúng ta thấy nhiều hơn. Xét đoán chuyên môn giúp chúng ta hiểu những gì mình thấy. Tính liêm chính quyết định cách chúng ta hành động dựa trên những điều đó.” - ông K. Sanjay Murthy khẳng định. Kiểm toán nhà nước Việt Nam cam kết tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác Phát biểu khai mạc Hội thảo, Tổng Kiểm toán nhà nước Nguyễn Hữu Nghĩa khẳng định, trong thời gian gần đây các cơ quan kiểm toán tối cao không ngừng đổi mới về thể chế, chính sách, đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo, triển khai các mô hình kiểm toán dựa trên cơ sở ứng dụng AI, phân tích dữ liệu lớn, thực hiện giám sát thường xuyên, đánh giá phân tích rủi ro, kiểm toán từ xa, kiểm toán chuyên đề, kiểm toán hoạt động, nhấn mạnh đánh giá tính kinh tế, hiệu lực, hiệu quả của việc quản lý sử dụng các nguồn lực công và các chương trình, chính sách phát triển của quốc gia. Sứ mệnh, phương thức hoạt động, cách thức quản trị, tổ chức hoạt động kiểm toán cần có sự điều chỉnh để thích ứng linh hoạt với tình hình mới để đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của người dân, củng cố địa vị pháp lý, vị thế độc lập và thực hiện mục tiêu góp phần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, liêm chính của hệ thống quản trị công, bảo đảm kỷ cương, hiệu quả trong quản lý, sử dụng các nguồn lực công. Lãnh đạo Kiểm toán nhà nước tham dự Hội thảo Để thích ứng với bối cảnh tình hình mới và đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước trong giai đoạn mới, Kiểm toán nhà nước đã và đang tích cực đổi mới toàn diện về thể chế, chính sách, pháp luật, tổ chức bộ máy và hoạt động, với trọng tâm là xây dựng Chiến lược phát triển đến năm 2035, tầm nhìn đến năm 2045 và sửa đổi, bổ sung Luật Kiểm toán nhà nước. Tổng Kiểm toán nhà nước cho rằng, Hội thảo này cũng giúp các nhà lãnh đạo, quản lý, nhà xây dựng chính sách, công chúng trong nước hiểu rõ hơn, đúng hơn, đầy đủ hơn về bản chất, mục tiêu, phương thức và những điều kiện bảo đảm hoạt động hiệu quả của các cơ quan kiểm í cao nói chung và của Kiểm toán nhà nước nói riêng. “Kiểm toán nhà nước Việt Nam khẳng định cam kết sẽ là thành viên INTOSAI, ASOSAI, ASEANSAI luôn tích cực, chủ động, trách nhiệm và sẵn sàng đồng hành, hợp tác cùng các SAI trong giải quyết các thách thức chung, xây dựng cộng đồng các SAI hiệu quả, uy tín, liêm chính, chuyên nghiệp, chuẩn mực, tiến bộ, vững mạnh vì một thế giới hòa bình, hạnh phúc, thịnh vượng và phát triển bền vững.” - Tổng Kiểm toán nhà nước khẳng định. Các đại biểu thảo luận trực tiếp tại Hội trường Các tham luận trực tiếp và ý kiến thảo luận tại Hội thảo “Cơ quan kiểm toán tối cao trong bối cảnh mới: Tầm nhìn - thể chế - đổi mới” đã làm rõ nhiều vấn đề quan trọng về địa vị pháp lý, tính độc lập và vai trò của Cơ quan kiểm toán tối cao trong hệ thống quản trị quốc gia; cơ chế bảo đảm hiệu lực hoạt động kiểm toán, giá trị pháp lý của báo cáo kiểm toán và việc thực hiện kiến nghị kiểm toán; đồng thời cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm quốc tế về tầm nhìn, chiến lược phát triển của SAI, xu thế kiểm toán mới cũng như việc ứng dụng chuyển đổi số, dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán. Hội thảo một lần nữa khẳng định, trong bối cảnh quản trị công và kiểm toán công thế giới đang chuyển dịch mạnh mẽ trước những yêu cầu về chuyển đổi số, phát triển bền vững, biến đổi khí hậu và trách nhiệm giải trình ngày càng cao, các nguyên tắc cốt lõi của INTOSAI về địa vị pháp lý, tính độc lập, thẩm quyền tiếp cận thông tin và trách nhiệm giải trình của Cơ quan kiểm toán tối cao, được khẳng định trong Tuyên bố Lima và Tuyên bố Mexico, vẫn là nền tảng xuyên suốt để các SAI củng cố vị thế, nâng cao năng lực và đổi mới phương thức hoạt động, qua đó đóng góp thiết thực hơn nữa vào quản trị quốc gia, quản lý nguồn lực công của mỗi nước. Những kinh nghiệm được chia sẻ tại Hội thảo sẽ được Kiểm toán nhà nước Việt Nam tiếp tục nghiên cứu, vận dụng phù hợp với điều kiện thực tiễn trong quá trình xây dựng định hướng phát triển và hoàn thiện thể chế pháp lý về kiểm toán nhà nước.

Theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, ngành, địa phương

Sáng 4/11/2026, Trưởng Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán phối hợp với Vụ Tổng hợp đã tổ chức Tọa đàm “Theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, ngành, địa phương” với sự tham gia của gần 600 kiểm toán viên đến từ các đơn vị Kiểm toán nhà nước chuyên ngành, khu vực, các đơn vị tham mưu. Tọa đàm do ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp và ông Hà Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trưởng Đào tạo và Bồi dưỡng nghiệp vụ kiểm toán đồng chủ trì. Phát biểu khai mạc Tọa đàm, ông Hà Minh Tuấn cho biết, thực hiện chủ trương của Đảng và Nhà nước về tinh gọn bộ máy hệ thống chính trị, toàn quốc đã triển khai đợt cải cách hành chính quy mô lớn với việc hợp nhất, sáp nhập các bộ, cơ quan trung ương, sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, Kiểm toán nhà nước cũng tiến hành sắp xếp lại bộ máy tổ chức, giảm 01 đơn vị kiểm toán nhà nước chuyên ngành và 01 đơn vị kiểm toán khu vực, giảm số lượng đơn vị cấp phòng, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ và phân công lại địa bàn kiểm toán nhằm tối ưu hóa hiệu lực, hiệu quả hoạt động. Ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp chủ trì phiên thảo luận tại Tọa đàm Sự thay đổi về đầu mối kiểm toán cũng như chức năng nhiệm vụ của các đơn vị thuộc Kiểm toán nhà nước đã đặt ra thách thức trong quá trình theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán như phát sinh các kiến nghị bất khả kháng, không khả thi, vướng mắc về xử lý các kiến nghị bên thứ ba đặc biệt là các kiến nghị về cơ chế, chính sách tồn đọng, kéo dài, khó khăn trong sử dụng, cập nhật phần mềm theo dõi, kiểm tra thực hiện kiến nghị kiểm toán, bất cập trong bàn giao, tiếp nhận hồ sơ kiểm toán giữa các đơn vị… Nhằm nâng cao chất lượng công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán, Kiểm toán nhà nước đã ban hành nhiều văn bản trong đó hướng dẫn theo dõi, phân loại các kiến nghị không khả thi, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong theo dõi, cập nhật tình hình thực hiện kiến nghị; tăng cường đôn đốc các bộ, ngành, địa phương thực hiện kiến nghị tồn đọng, kéo dài; gắn hiệu quả thực hiện kiến nghị với công tác đánh giá, xếp loại thi đua hàng năm của Kiểm toán nhà nước. Có thể nói kết quả công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị đã có nhiều chuyển biến tích cực, đi vào nền nếp. Với mục tiêu trao đổi kinh nghiệm giữa các đơn vị trong toàn ngành từ đó tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng công tác theo dõi, cập nhật tình hình thực hiện kiến nghị kiểm toán. Ông Hà Minh Tuấn, Phó Giám đốc Trường phát biểu khai mạc Tọa đàm Tại tọa đàm, các đại biểu đã tập trung thảo luận về xác định chủ thể thực hiện kiến nghị; về công tác bàn giao, tiếp nhận hồ sơ; kiến nghị đối với bên thứ ba, đặc biệt là kiến nghị cơ chế, chính sách; và một số vấn đề liên quan hệ thống công nghệ thông tin. Theo đó, Tọa đàm cho rằng, cần phân công cụ thể, rõ ràng đầu mối phụ trách giữa các phòng chuyên môn gắn với quy trình và trách nhiệm trực tiếp của kiểm toán viên đối với từng báo cáo kiểm toán, kiến nghị kiểm toán, từ khâu thu thập bằng chứng thực hiện kiến nghị đến cập nhật dữ liệu trên phần mềm. Mỗi cán bộ theo dõi cần lập và thường xuyên theo dõi hồ sơ điện tử đối với từng kiến nghị, bao gồm lịch sử đôn đốc, phản hồi của đơn vị, hồ sơ chứng minh và lý do chưa thực hiện, đây là cơ sở quan trọng để bàn giao khi luân chuyển hoặc chuyển giao nhiệm vụ. Bên cạnh đó cần tăng cường đôn đốc thực hiện kiến nghị kiểm toán có trọng tâm, trọng điểm. Việc Kiểm toán nhà nước ban hành Văn bản số 1481/KTNN-TH ngày 14/9/2026 đôn đốc 114 bộ, ngành, địa phương, đơn vị thực hiện kiến nghị kiểm toán là một cách làm thiết thực, trong đó, yêu cầu các đơn vị xác định nguyên nhân chưa thực hiện kiến nghị, xem xét xử lý nghiêm đối với trách nhiệm tập thể, cá nhân, nhất là trách nhiệm người đứng đầu đối với kiến nghị chưa thực hiện do nguyên nhân chủ quan. Cùng với đó, đơn vị chủ trì cuộc kiểm toán cần phối hợp chặt chẽ với đơn vị được kiểm toán, các cơ quan, đơn vị có liên quan để nắm bắt tình hình, kịp thời tháo gỡ vướng mắc, bất cập, kiến nghị tồn đọng kéo dài. Đối với kiến nghị liên quan đến nhiều đầu mối, cần xác định rõ đơn vị chủ trì, đơn vị phối hợp và cơ chế trao đổi thông tin, tránh tình trạng chồng chéo hoặc bỏ sót trách nhiệm. Cần tăng cường các cuộc kiểm tra trực tiếp việc thực hiện kiến nghị kiểm toán, nhất là đối với những cuộc kiểm toán còn nhiều kiến nghị tồn đọng, dự án có giá trị lớn, chậm tiến độ hoặc những kiến nghị có khó khăn, vướng mắc kéo dài cần kiểm tra, xác minh hồ sơ và làm rõ trách nhiệm của các bên liên quan. Việc gắn kết quả theo dõi, đôn đốc và chất lượng báo cáo với đánh giá, xếp loại thi đua hằng năm của tập thể, cá nhân có liên quan sẽ tạo động lực mạnh mẽ nhằm siết chặt kỷ luật, kỷ cương và nâng cao hiệu lực kiểm toán. Phát biểu kết luận Tọa đàm, ông Hoàng Văn Lương, Vụ trưởng Vụ Tổng hợp cho rằng “Qua các nội dung trao đổi, thảo luận tại Tọa đàm, có thể thấy công tác theo dõi, cập nhật kết quả thực hiện kiến nghị kiểm toán sau khi sáp nhập các bộ, cơ quan trung ương và địa phương đang đặt ra những yêu cầu mới, đòi hỏi sự chủ động, trách nhiệm và phối hợp chặt chẽ hơn giữa các đơn vị trong toàn ngành. Những kinh nghiệm, giải pháp được chia sẻ tại Tọa đàm là cơ sở quan trọng để các đơn vị nghiên cứu, vận dụng vào thực tiễn công tác, góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả theo dõi và thực hiện kiến nghị kiểm toán.”

Tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong công tác kiểm toán

Thực hiện Quyết định số 1666/QĐ-KTNN ngày 09/10/2026 của Kiểm toán nhà nước về việc thành lập Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ năm 2025, sáng 10/11/2026, Hội đồng khoa học Kiểm toán nhà nước đã tổ chức nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ “Giải pháp tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong công tác kiểm toán” do TS. Phạm Huy Thông, Cục trưởng Cục Công nghệ thông tin làm chủ nhiệm. Hội đồng nghiệm thu do TS. Bùi Quốc Dũng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch. TS. Bùi Quốc Dũng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước, Chủ tịch Hội đồng Khoa học Kiểm toán nhà nước làm Chủ tịch Hội đồng nghiệm thu Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư và quá trình chuyển đổi số quốc gia đang diễn ra mạnh mẽ, dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên quan trọng, tạo nền tảng cho việc đổi mới phương thức quản lý, điều hành và ra quyết định trong các cơ quan nhà nước. Đối với hoạt động kiểm toán, sự gia tăng nhanh chóng về quy mô, tính đa dạng và tốc độ phát sinh dữ liệu đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp tổ chức, quản lý và khai thác dữ liệu theo hướng hiện đại, khoa học và dựa trên công nghệ số. Việc ứng dụng dữ liệu lớn và các công nghệ phân tích tiên tiến không chỉ góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động kiểm toán mà còn đáp ứng yêu cầu xây dựng Kiểm toán nhà nước số, phù hợp với xu hướng phát triển của các Cơ quan Kiểm toán tối cao trên thế giới. Trên cơ sở nghiên cứu các vấn đề lý luận, kinh nghiệm quốc tế và thực trạng tổ chức, quản lý, khai thác dữ liệu tại Kiểm toán nhà nước Việt Nam, đề tài đã hệ thống hóa những nội dung cơ bản về dữ liệu lớn, phân tích dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán, đồng thời làm rõ vai trò của công tác quản trị dữ liệu trong toàn bộ quy trình kiểm toán. Nghiên cứu cho thấy dữ liệu không chỉ là nguồn thông tin phục vụ từng cuộc kiểm toán riêng lẻ mà cần được xem là tài sản số của Kiểm toán nhà nước, được quản lý tập trung, khai thác thống nhất và tái sử dụng lâu dài để phục vụ hoạt động kiểm toán, công tác quản lý, điều hành và hoạch định chiến lược. Thông qua việc đánh giá thực trạng, đề tài chỉ ra rằng Kiểm toán nhà nước đã đạt được nhiều kết quả tích cực trong quá trình ứng dụng công nghệ thông tin, xây dựng các hệ thống thông tin và từng bước triển khai các hoạt động phân tích dữ liệu. Tuy nhiên, việc thu thập, tổ chức và khai thác dữ liệu vẫn còn nhiều hạn chế như dữ liệu phân tán tại nhiều đơn vị, chưa được chuẩn hóa đồng bộ, việc kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành còn hạn chế, hạ tầng công nghệ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu triển khai phân tích dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo trong hoạt động kiểm toán. Những hạn chế này là rào cản đối với mục tiêu chuyển đổi từ phương thức kiểm toán truyền thống sang kiểm toán dựa trên dữ liệu. TS Phạm Huy Thông thay mặt Ban đề tài báo cáo tóm tắt kết quả nghiên cứu Từ kết quả nghiên cứu lý luận và thực tiễn, đề tài đã đề xuất mô hình tổ chức, quản lý và khai thác dữ liệu lớn theo hướng tập trung, thống nhất trên phạm vi toàn ngành. Mô hình này bao gồm các giải pháp về xây dựng kho dữ liệu kiểm toán tập trung, chuẩn hóa dữ liệu, thiết lập cơ chế quản trị dữ liệu, tăng cường hạ tầng công nghệ thông tin, bảo đảm an toàn dữ liệu, mở rộng kết nối và chia sẻ dữ liệu với các bộ, ngành, đồng thời phát triển các công cụ phân tích dữ liệu và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phục vụ hoạt động kiểm toán. Bên cạnh đó, đề tài cũng đề xuất các giải pháp về tổ chức bộ máy, đào tạo nguồn nhân lực và xây dựng đội ngũ chuyên gia phân tích dữ liệu nhằm bảo đảm tính bền vững trong quá trình triển khai. Đề tài cũng đã đề xuất ứng dụng phân tích dữ liệu trong toàn bộ quy trình kiểm toán, từ giai đoạn lập kế hoạch, lựa chọn chuyên đề và đối tượng kiểm toán, đến giai đoạn thực hiện kiểm toán, tổng hợp kết quả và theo dõi việc thực hiện kiến nghị kiểm toán. Cách tiếp cận này góp phần nâng cao tính khách quan, khả năng phát hiện rủi ro, hiệu quả sử dụng nguồn lực và chất lượng bằng chứng kiểm toán, đồng thời tạo nền tảng cho việc triển khai kiểm toán số và kiểm toán liên tục trong tương lai. Đánh giá cao giá trị thực tiễn của nghiên cứu, Hội đồng nghiệm thu cho rằng Đề tài đã đi vào vấn đề có tính thời sự, phù hợp với yêu cầu chuyển đổi số và đổi mới phương thức hoạt động kiểm toán nhà nước. Việc tiếp cận đồng bộ các nội dung về tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn có ý nghĩa trong việc hình thành cơ sở khoa học và định hướng phát triển phương thức kiểm toán dựa trên dữ liệu. Đề tài đã đặt ra các mục tiêu phù hợp với nhu cầu nghiên cứu: (i) hệ thống hóa cơ sở lý luận về tổ chức, quản lý và phân tích dữ liệu lớn trong hoạt động kiểm toán cùng bài học kinh nghiệm từ một số Cơ quan Kiểm toán tối cao; (ii) đánh giá thực trạng thu thập, quản lý, khai thác và ứng dụng phân tích dữ liệu tại KTNN theo chuỗi bảy khâu của quy trình phân tích dữ liệu, chỉ rõ kết quả, hạn chế và nguyên nhân; (iii) thiết kế mô hình thử nghiệm về kiến trúc lưu trữ, phân quyền, bài toán phân tích đặc thù và đề xuất hệ thống bốn nhóm giải pháp đồng bộ kèm lộ trình thực hiện đến năm 2030. Đặc biệt, Đề tài đã cung cấp khung kiến trúc dữ liệu bốn lớp và nguyên tắc “thu thập một lần, sử dụng nhiều lần” làm cơ sở để Cục Công nghệ thông tin và các đơn vị quy hoạch kho dữ liệu kiểm toán dùng chung; định hình danh mục 12 bài toán phân tích đặc thù và bộ chỉ số rủi ro hỗ trợ trực tiếp cho công tác lựa chọn chuyên đề, lập kế hoạch kiểm toán năm và kiểm tra chi tiết; đề xuất mô hình tổ chức quản trị dữ liệu (Ban chỉ đạo, Trung tâm quản trị dữ liệu, mạng lưới Data Steward và nhóm công tác liên chức năng công nghệ thông tin - kiểm toán viên) cùng khung năng lực dữ liệu phục vụ đào tạo; cung cấp khung hồ sơ thí điểm và tiêu chí nghiệm thu làm căn cứ triển khai theo lộ trình 2026-2030 trên nền tảng công cụ sẵn có và mã nguồn mở (IDEA, SQL, Python, Power BI, Spark). Nhất trí với ý kiến của các thành viên Hội đồng, Phó Tổng Kiểm toán nhà nước Bùi Quốc Dũng, Chủ tịch Hội đồng đánh giá cao giá trị của Đề tài. Tuy nhiên, để nghiên cứu có tính lan tỏa và ứng dụng cao, Chủ tịch Hội đồng đề nghị Ban đề tài hoàn thiện, bổ sung nội dung nghiên cứu theo hướng bổ sung các yếu tố định lượng và các minh chứng cụ thể cho từng vấn đề được đưa ra trong nghiên cứu. Cần đưa ra giải pháp quản trị dữ liệu cụ thể, tạo cơ chế để bổ sung và khai thác cơ sở dữ liệu toàn ngành. Đề tài được Hội đồng nghiệm thu xếp loại Khá.