Bài viết này phân tích vai trò của kiểm toán đánh giá tác động môi trường trong bối cảnh nhu cầu tăng cường quản trị môi trường và phát triển bền vững tại Việt Nam. Dựa trên sự tổng hợp khung lý thuyết và đánh giá thực tiễn của Kiểm toán nhà nước, nghiên cứu cho thấy kiểm toán đánh giá tác động môi trường đã từng bước đặt nền tảng cho việc nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm giải trình trong quản lý môi trường. Thông qua kiểm toán, nhiều thiếu sót trong chính sách và hệ thống thực thi đã được xác định, đặc biệt liên quan đến tính nhất quán của khung pháp lý, chất lượng báo cáo đánh giá tác động môi trường và hiệu quả giám sát sau khi phê duyệt. Tuy nhiên, kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hiệu quả của kiểm toán đánh giá tác động môi trường vẫn còn hạn chế bởi một số yếu tố như thiếu hướng dẫn chuyên môn, năng lực liên ngành hạn chế của kiểm toán viên, cũng như sự phân tán và không đáng tin cậy của hệ thống dữ liệu môi trường. Những hạn chế này phản ánh khoảng cách đáng kể giữa yêu cầu quản lý môi trường ngày càng phức tạp và năng lực thực tiễn để thực hiện kiểm toán. Trên cơ sở đó, bài viết đề xuất một số hướng cải thiện, bao gồm phát triển quy trình kiểm toán chuyên ngành, nâng cao năng lực chuyên môn, phát triển cơ sở hạ tầng dữ liệu và tăng cường phối hợp liên ngành và hợp tác quốc tế. Những đề xuất này nhằm góp phần nâng cao chất lượng kiểm toán đánh giá tác động môi trường, từ đó hỗ trợ hiệu quả hơn mục tiêu phát triển bền vững tại Việt Nam.

1. Grönlund, A., Svärdsten, F., & Öhman, P. (2011). Value for money and the rule of law: the (new) performance audit in Sweden. International Journal of Public Sector Management, 24(2), 107-121. https://doi.org/10.1108/09513551111109026;
2. Huyền, N. (2025). Kiểm toán môi trường của Kiểm toán nhà nước: Thực trạng và thách thức trong kiểm toán Báo cáo ĐTM dự án nguồn điện. https://www.sav.gov.vn/Pages/chi-tiettin. aspx?ItemID=2019&l=Nghiencuutraodoi;
3. INTOSAI. (2019). Activities with an Environmental Perspective. https://www.issai.org/wp-content/ uploads/2019/08/Guid-5200.pdf;
4. INTOSAI. (2019). WGEA - Working Group on Environmental Auditing. Environmental-Auditing. org. https://www.environmental-auditing.org/;
5. Kiểm toán nhà nước Việt Nam. (2023). Kiểm toán đánh giá tác động môi trường: Hướng dẫn của INTOSAI và kinh nghiệm thực tiễn của các SAI thành viên;
6. Quốc hội. (2020). Luật số 72/2020/QH14 của Quốc hội: Luật Bảo vệ môi trường;
7. Schwartz, R. (1999). Coping with the Effectiveness Dilemma: Strategies Adopted by State Auditors. International Review of Administrative Sciences, 65(4), 511-526. https://doi. org/10.1177/0020852399654006.