Trung tâm Khoa học và Bồi dưỡng Cán bộ được thành lập năm 1997 theo Quyết định số 142/TTg ngày 10/3/1997 của Thủ tướng Chính phủ; Sau khi Luật KTNN có hiệu lực vào ngày 01/01/2006.
Trung tâm Khoa học và Bồi dưỡng cán bộ: Đổi mới tổ chức và hoạt động theo hướng chuyên nghiệp, tinh gọn đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ được giao Trung tâm được tổ chức và hoạt động theo Quyết định số 609/QĐ-KTNN ngày 02/8/2006 của Tổng KTNN. Hiện nay, Trung tâm KH&BDCB (Trung tâm) là một trong 3 đơn vị sự nghiệp trong của ngành. Với chức năng trọng tâm là thực hiện công tác khoa học và đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, kể từ khi thành lập đến nay, được sự quan tâm của Ban Cán sự Đảng, Đảng ủy và Lãnh đạo KTNN, hoạt động của Trung tâm trong những năm qua đã đạt được nhiều thành tựu đáng ghi nhận trên các mảng công tác: đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, quản lý và nghiên cứu khoa học, thông tin khoa học, tư vấn dịch vụ kế toán kiểm toán và hoạt động Tạp chí nghiên cứu khoa học kiểm toán. Tiếp tục thực hiện chức năng, nhiệm vụ đáp ứng yêu cầu đổi mới, nâng cao chất lượng công tác đào tạo bồi dưỡng cho cán bộ kiểm toán viên trong toàn ngành, thực hiện Chiến lược phát triển KTNN đến năm 2020 đã được UBTV Quốc hội phê duyệt, và chỉ đạo của Ban cán sự Đảng, Lãnh đạo KTNN, Trung tâm đang xây dựng Đề án “Đổi mới tổ chức và hoạt động của Trung tâm KH&BDCB” nhằm đáp ứng các nhiệm vụ chính trị, chuyên môn được Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo KTNN giao phó.
Những kết quả đạt được
Trong hơn 16 năm hoạt động, đến nay Trung tâm có số cán bộ, viên chức lên tới 45 người, số lao động ký hợp đồng thời hạn 1 năm là 17 người. Trong đó có 02 Phó Giáo sư, 12 thạc sỹ, còn lại là cử nhân chuyên ngành kế toán, kiểm toán, quản lý kinh tế và báo chí. Trong đội ngũ của Trung tâm còn có 01 công chức có bằng Diploma Chuyên gia đào tạo của IDI thuộc INTOSAI, 01 viên chức có chứng chỉ của Hội kế toán công chứng Anh ACCA và 02 viên chức khác đang theo học lấy chứng chỉ kiểm toán của CPA Australia và ACCA.
Kể từ khi thành lập đến nay, Trung tâm KH&BDCB đã đạt được những thành tựu đáng ghi nhận trên các lĩnh vực. Công tác nghiên cứu khoa học luôn được Trung tâm chú trọng và coi là nhiệm vụ trọng tâm, làm cơ sở cho việc thực hiện nhiệm vụ kiểm toán. Bên cạnh đó, các nghiên cứu viên của Trung tâm qua các thời kỳ đều là những cán bộ tâm huyết, yêu ngành, yêu nghề và có trách nhiệm trong công việc. Hoạt động khoa học luôn đạt được những kết quả đáng ghi nhận, đóng góp vào việc nghiên cứu, soạn thảo và ban hành các chuẩn mực, chế độ và phương pháp chuyên môn nghiệp vụ kiểm toán cũng như cụ thể hóa qui trình kiểm toán vào từng lĩnh vực chuyên môn.
Hoạt động quản lý khoa học và công nghệ cũng được chú trọng, hàng năm Trung tâm đều chủ trì xây dựng và tổ chức thực hiện kế hoạch khoa học và công nghệ của KTNN; chủ trì xây dựng định hướng, kế hoạch khoa học công nghệ của KTNN theo từng giai đoạn phát triển…
Hoạt động thông tin khoa học và công nghệ cũng có những chuyển biến rõ nét, trong những năm qua Trung tâm đã cung cấp thông tin khoa học và công nghệ phục vụ yêu cầu của lãnh đạo KTNN, hoạt động chuyên môn, cũng như tổ chức được hàng chục cuộc Hội thảo khoa học cấp Bộ về các chủ đề nóng trong từng giai đoạn, như: Hội thảo về Tổ chức Đoàn, Tổ kiểm toán; Lập kế hoạch chi tiết trong các cuộc kiểm toán; về Bằng chứng kiểm toán; Kiểm toán nợ công. Hay gần đây là các cuộc hội thảo về kiểm toán quản lý và sử dụng đất đai, tài nguyên khoáng sản…. Cùng với các đơn vị trong ngành, Trung tâm đóng góp vào nhiều ấn phẩm tổng kết 5 năm, 10 năm va 15 năm thành lập ngành, cẩm nang kiểm toán và nhiều tài liệu, sách phục vụ công tác chuyên môn của KTNN.
Hoạt động hợp tác quốc tế về khoa học công nghệ trong những năm qua có nhiều khởi sắc, Trung tâm đã tổ chức được đoàn ra bằng nguồn kinh phí khoa học của KTNN. Các cuộc khảo sát, học tập kinh nghiệm khoa học, đào tạo tại một số nước như: Trung Quốc, Philipin, Nga, Hàn Quốc, Nhật, Australia…đều đạt kết quả tốt, giúp KTNN Việt Nam có những bài học quý giá trong việc phát triển hoạt động khoa học và đào tạo của ngành.
Cùng với hoạt động khoa học, hoạt động đào tạo bồi dưỡng cán bộ được coi là nhiệm vụ then chốt để hình thành và phát triển năng lực đội ngũ công chức KTNN. Trong thời gian qua, Trung tâm đã tổ chức đào tạo, bồi dưỡng cho hàng ngàn lượt KTV ở cả 4 cấp độ: KTV dự bị, KTV, KTV chính và mới đây là KTV cao cấp. Trung tâm đã phối hợp với Học viện Hành chính Quốc gia và các cơ sở đào tạo bồi dưỡng quản lý nhà nước các ngạch cho hàng trăm cán bộ, KTV. Hàng năm, Trung tâm đều tổ chức các lớp bồi dưỡng, cập nhật kiến thức về quản lý kinh tế tài chính, kế toán và cập nhật chính sách mới, đáp ứng yêu cầu về hội nhập kinh tế quốc tế và nâng cao trình độ của KTV ngang tầm với KTV trong khu vực và quốc tế. Từ năm 2006 đến nay, Trung tâm đã triển khai và phối hợp với các đối tác đào tạo 30 cán bộ, KTV có trình độ chuyên môn và khả năng ngoại ngữ tốt tham gia chương trình đào tạo lấy chứng chỉ ACCA, CPA Australia với thời gian đào tạo từ 2-3 năm.
Việc xây dựng đội ngũ giáo viên, giảng viên kiêm chức cũng luôn được quan tâm. Đến nay, Trung tâm đã xây dựng được đội ngũ giáo viên, giảng viên kiêm chức là 100 người với các lĩnh vực như kế toán, kiểm toán, pháp luật, tin học để đáp ứng hoạt động đào tạo bồi dưỡng cho ngành.
Cùng với việc thực hiện hai nhiệm vụ trọng tâm là khoa học và đào tạo bồi dưỡng cán bộ, hoạt động các mảng dịch vụ có thu của Trung tâm những năm qua đã có nhiều khởi sắc, tạo nguồn thu đáng kể để nâng cao đời sống cán bộ của Trung tâm. Trong đó Tạp chí Nghiên cứu Khoa học Kiểm toán, Phòng Dịch vụ Đào tạo và Tư vấn Kế toán Kiểm toán đã có những đóng góp đáng kể cho hoạt động này.
Tạp chí NCKHKT được thành lập theo Quyết định số 229/QĐ-KTNN năm 2007 của Tổng KTNN, qua 6 năm hoạt động Tạp chí đã thực hiện tốt việc tuyên truyền các nhiệm vụ chính trị của ngành theo từng thời kỳ.
Từ chỗ chỉ có 2 tháng/1số trong năm đầu, đến nay Tạp chí đã phát hành 1 tháng/1 số. Với nhiều chuyên mục phong phú và hấp dẫn. Năm 2012, Tạp chí đã vinh dự được Trung ương Hội Nhà báo Việt Nam tặng Bằng khen do hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ 5 năm liên tục.
Phòng Dịch vụ Đào tạo và Tư vấn Kế toán Kiểm toán của Trung tâm đã phát huy rất tốt vai trò tư vấn dịch vụ cho các đơn vị được kiểm toán và đã tạo ra được nguồn doanh thu cho hoạt động của Trung tâm đang trong giai đoạn tự chủ một phần tài chính theo Nghị định 43 đối với các đơn vị sự nghiệp công lập. Ngoài nhiệm vụ thu sự nghiệp, hoạt động của Phòng Dịch vụ đã là nhịp cầu nối cho các chuyên gia trong và ngoài ngành tới các đơn vị và tổ chức trên phạm vi toàn quốc với các chủ đề phong phú, đa dạng, đáp ứng nhu cầu của các đơn vị và cũng góp phần tuyên truyền thông tin chính thống về các hoạt động chuyên môn của KTNN tới các đơn vị, tổ chức ở Trung ương và địa phương.
Với những kết quả đạt được trong những năm qua, Trung tâm đã nhận được nhiều phần thưởng cao quý như: Cờ thi đua của ngành, Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ giai đoạn 1998-2000, Huân Chương Lao động hạng Ba khen thưởng thành tích trong 5 năm 2001-2005 ...
Đổi mới tổ chức và hoạt động
Trước đòi hỏi và yêu cầu đặt ra ngày càng cao của Quốc hội, Chính phủ và nhân dân đối với hoạt động kiểm toán; việc mở rộng các loại hình kiểm toán, như kiểm toán hoạt động, kiểm toán chuyên đề; cũng như sự phát triển này càng lớn mạnh của đội ngũ cán bộ, KTV của KTNN, việc đào tạo bồi dưỡng đội ngũ cán bộ có chất lượng cao cho KTNN là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đối với Trung tâm hiện nay. Để đáp ứng được nhiệm vụ này Trung tâm đang tiến hành đổi mới mô hình hoạt động; kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp; đổi mới nâng cao chất lượng chương trình giảng dạy và các mặt công tác khác… để đáp ứng các yều cầu đặt ra. Hiện nay, Trung tâm có 8 phòng chức năng gồm: Văn phòng, Phòng Đào tạo, Phòng Quản lý Khoa học, Phòng Tư vấn Dịch vụ Kế toán Kiểm toán, Tạp chí NCKHKT, Phòng Nghiên cứu và TTKH và hai Chi nhánh tại Cửa Lò và TP Hồ Chí Minh.
Lực lượng nhân sự của Trung tâm từ lãnh đạo Trung tâm, lãnh đạo cấp phòng đến chuyên viên hiện tại quá mỏng, trình độ đào tạo và năng lực thực tiễn chưa tương xứng với yêu cầu chức năng, nhiệm vụ đặt ra. Các nguồn lực khác phục vụ cho hoạt động như cơ sở vật chất, công nghệ, kỹ thuật và tài chính còn thiếu thốn dẫn đến khó khăn trong quá trình triển khai thực hiện công việc.
Trước thực trạng này, Trung tâm cần phải đổi mới trên nhiều phương diện để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đặt ra.
Về bộ máy tổ chức, Trung tâm đề xuất thu gọn đầu mối nhưng vẫn đảm bảo việc thực hiện được chức năng, nhiệm vụ được Tổng KTNN giao. Trung tâm đã tiến hành rà soát sắp xếp lại nhân sự hiện có, đảm bảo vị trí công việc phù hợp với trình độ, năng lực chuyên môn và kinh nghiệm công tác, đồng thời đề xuất Lãnh đạo KTNN điều động, bổ nhiệm cán bộ từ các đơn vị trực thuộc trong ngành bổ sung cho Trung tâm.
Về số lượng định biên, Trung tâm xác định số lượng vị trí việc làm theo hướng tinh giản hơn trước trong giai đoạn mới.
Cùng với việc kiện toàn bộ máy, công tác đào tạo tiếp tục đổi mới một cách toàn diện nhằm: Xây dựng đội ngũ nhân sự thực hiện công tác đào tạo, bồi dưỡng đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng, với các tiêu chuẩn như: Có trình độ chuyên môn được đào tạo phù hợp với hoạt động kiểm toán của KTNN; Có kinh nghiệm thực tiễn hoạt động kiểm toán của KTNN; Có khả năng xây dựng chương trình, kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng, biên soạn tài liệu bài giảng các ngạch kiểm toán viên và các kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ phục vụ hoạt động kiểm toán; Đồng thời, có khả năng giảng dạy một số chuyên đề theo chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên của KTNN...; Bên cạnh đó, Trung tâm phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong và ngoài ngành để đánh giá, lựa chọn các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao và kinh nghiệm công tác để hình thành đội ngũ giảng viên kiêm chức có chất lượng và tâm huyết với sự nghiệp đào tạo của KTNN; cử cán bộ của Trung tâm tham gia các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm và các lớp bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ kiểm toán để từng bước hình thành đội ngũ giảng viên cơ hữu của Trung tâm.
Hiện tại, Trung tâm đã tổ chức hoàn thiện Chương trình bồi dưỡng các ngạch kiểm toán viên nhà nước đảm bảo yêu cầu; Xây dựng bộ tài liệu giảng dạy các môn học theo 4 cấp độ. Chương trình đào tạo bồi dưỡng các ngạch kiểm toán viên nhà nước được phê duyệt; Xây dựng chương trình, tài liệu bài giảng phục vụ bồi dưỡng kỹ năng nghề nghiệp theo kinh nghiệm của KTNN Canada, của Cơ quan Sáng kiến Phát triển IDI thuộc INTOSAI và các công ty kiểm toán Big 4; chương trình khung đào tạo theo từng lĩnh vực kiểm toán phục vụ cho công tác tự đào tạo, bồi dưỡng của các KTNN chuyên ngành, khu vực; chương trình cập nhật kiến thức, chuyên môn, nghề nghiệp thường xuyên cho KTV;
Cùng với công tác đào tạo, công tác khoa học - công nghệ cũng tiếp tục đổi mới nhằm: Xây dựng đội ngũ nghiên cứu viên thực hiện công tác khoa học - công nghệ đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng, có khả năng nghiên cứu và triển khai các đề tài có hiệu quả.
Bên cạnh đó, Trung tâm đang đẩy mạnh, phối hợp chặt chẽ với các đơn vị trong và ngoài ngành để đánh giá, lựa chọn các chuyên gia có trình độ chuyên môn cao và có kinh nghiệm công tác để hình thành đội ngũ cộng tác viên khoa học có chất lượng và tâm huyết với sự nghiệp khoa học - công nghệ của ngành. Bộ máy quản lý khoa học được xây dựng đảm bảo tinh gọn và hoạt động có hiệu quả; Phối hợp với các đơn vị chức năng xây dựng và thực hiện chính sách đào tạo, bồi dưỡng, trọng dụng, tôn vinh đội ngũ cán bộ tham gia nghiên cứu khoa học; khuyến khích đội ngũ kiểm toán viên trẻ tham gia nghiên cứu khoa học...
Các hoạt động dịch vụ có thu như tư vấn Dịch vụ, Tạp chí tiếp tục được quan tâm để phát huy tốt vài trò nhiệm vụ chính trị cũng như tạo ra nguồn thu nhất định phục vụ cho hoạt động của Trung tâm ngày càng tốt hơn. Hoạt động Tạp chí tiếp tục tăng cường chất lượng các bài viết, đặc biệt là các chuyên đề chuyên sâu có thể làm tài liệu tham khảo cho việc đổi mới, hoàn thiện nội dung, chương trình đào tạo, bồi dưỡng kiểm toán viên.
Trong tiến trình thực hiện Chiến lược phát triển của KTNN đến 2020, Trung tâm nhận thức rõ năm 2013 là năm bản lề cho công cuộc đổi mới một cách căn bản và toàn diện cả về tổ chức bộ máy và hoạt động, từ đó xác định rõ phương hướng nhiệm vụ và giải pháp cụ thể để hoàn thành mục tiêu đề ra.
Có thể thấy rằng, việc đổi mới tổ chức bộ máy và cơ chế hoạt động, kiện toàn đội ngũ cán bộ lãnh đạo các cấp và bổ sung cán bộ chuyên môn đang là vấn đề cấp bách hiện nay của Trung tâm KH&BDCB. Tập thể cán bộ, viên chức và người lao động của Trung tâm tin tưởng rằng, tới đây với sự đoàn kết nhất trí và nỗ lực nội tại của Trung tâm và sự quan tâm, lãnh đạo, chỉ đạo của Ban Cán sự Đảng, Lãnh đạo KTNN, sự phối hợp chặt chẽ của các đơn vị trong ngành, sự ủng hộ mạnh mẽ của các chuyên gia, các cộng tác viên ngoài ngành, hoạt động của Trung tâm sẽ tiếp tục có những chuyển biến rõ rệt và bước phát triển mới.
