Nhân kỷ niệm 20 năm thành lập KTNN(11/7/1994-11/7/2014), Tạp chí NCKHKT đã cuộc trao đổi với Ông Đỗ Bình Dương, Nguyên Tổng KTNN về những suy nghĩ và trăn trở của Ông đối với một số hoạt động của KTNN. Tạp chí NCKHKT trân trọng giới thiệu cùng độc giả.
* Nhiều thế hệ lãnh đạo KTNN trong 20 năm qua luôn dành nhiều tâm huyết, sự quan tâm đến việc xây dựng, tổ chức hoạt động của KTNN nhằm đảm bảo thực hiện tốt những niệm vụ do Luật định. Từng giữ vị trí là người lãnh đạo cao nhất của KTNN, giai đoạn 2000 - 2006, nay đã về nghỉ chế độ hưu trí, cá nhân Ông có những suy nghĩ, mong mỏi gì đối với hoạt động của KTNN trong bối cảnh mới khi địa vị pháp lý mới được hiến định trong Hiến pháp sửa đổi 2013?
- KTNN là ngành mới chưa từng có tiền lệ ở Việt Nam, nay KTNN bước sang tuổi 20, tuổi dồi dào xung lực của tuổi trẻ, tuổi của khát vọng vươn lên, tuổi của nhiều sáng tạo mới, nhưng cũng là độ tuổi chưa có nhiều kinh nghiệm, nhất là một ngành mới như KTNN. Vì vậy, không khỏi có những va vấp nhưng vấn đề chúng ta phải nhận ra những va vấp đó và có đủ dũng khí để sửa chữa, hoàn thiện phù hợp với thực tiễn của Việt Nam, đáp ứng đòi hỏi của xã hội, của Nhà nước. Hiện nay, tình hình trong nước, khu vực và thế giới có nhiều tác động đan xen, vấn nạn tham nhũng, sự suy thoái đạo đức của một bộ phận cán bộ như Nghị quyết TƯ 4 Khóa XI của Đảng đã nhận định... đã có những tác động không nhỏ đến xã hội và đòi hỏi sự vào cuộc của mỗi tổ chức, cá nhân. Vì vậy, làm thế nào để xây dựng được đội ngũ KTV đáp ứng đòi hỏi trong giai đoan mới thì điều quan trọng nhất theo tôi phải giải quyết được mấy vấn đề:
Thứ nhất là: Đảm bảo cho tổ chức Đảng phải là hạt nhân lãnh đạo kiên cường trong giai đoạn hiện nay với KTNN;
Thứ hai là: Phải xây dựng được đội ngũ cán bộ có chất lượng cao, đó chính là một trong những yếu tố quan trọng giúp nâng cao vị trí, vai trò của KTNN đã được hiến định trong Hiến pháp mới, đấy là những cơ sở cực kỳ quan trọng.
Thứ ba là: Cán bộ là nhân tố quyết định, bồi dưỡng cán bộ có tốt, trước tiên phải giải quyết được vấn đề tác phong, vì cán bộ có tác phong tốt thì Đảng mới tốt, nếu tác phong của cán bộ suy thoái thì vai trò của Đảng sẽ suy thoái, chúng ta phải xây dựng được hạt nhân chi bộ Đảng trong KTNN trở thành một nhân tố kiên cường có thể chống chọi được với những xung lực, những phá hoại của các “vi trùng” từ phía bên ngoài tác động xấu đến KTNN. Có củng cố được chi bộ, tổ chức Đảng trong KTNN thì chúng ta mới chống lại được sự tha hóa, biến chất trong đội ngũ cán bộ.
* Vậy theo Ông, trong bối cảnh mới, giai đoạn mới, KTNN cần có những giải pháp gì để tiếp tục xây dựng được hình ảnh người cán bộ vừa hồng, vừa chuyên như lời dạy của Chủ tịch Hồ Chí Minh, nhằm đáp ứng được lòng tin của Đảng, Nhà nướ và nhân dân?
- Theo tôi có một số tiêu chuẩn cơ bản để đánh giá một cán bộ Đảng, Nhà nước tốt:
Thứ nhất là: Cán bộ phải kiên định niềm tin;
Thứ hai là: Phải phục vụ được nhân dân;
Thứ ba là: Phải tận tâm, tận lực với nhiệm vụ được giao;
Thứ tư là: Phải dũng cảm, đảm đương tốt công việc trước những thách thức của thời cuộc, không bao giờ bị gục gã trước những tiêu cực của xã hội;
Thứ năm là: Phải giữ được sự Liêm, Chính như bác Hồ đã từng nói, nghĩa là bản thân mình phải trong sạch. Trước cổng của KTNN có khắc dòng chữ: “Công minh, Chính trực, Nghệ tinh, Tâm sáng”, nghĩa là đối với nghề phải giỏi, làm kiểm toán phải công tâm.
Thứ sáu là: Làm thế nào để tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ, KTV phấn đấu tốt, thì người lãnh đạo phải là tấm gương trong sáng, mẫu mực để anh em có chỗ dựa tinh thần và để noi theo.
Thứ bảy là: Việc tự tu dưỡng, rèn luyện, nâng cao bản lĩnh, nhiệm vụ của người KTV KTNN. KTNN ta là cơ quan chưa có tiền lệ, chúng ta phải đi tìm hiểu, học tập kinh nghiệm ở nước ngoài đem về áp dụng ở Việt Nam, vì vậy mỗi cán bộ KTNN làm sao phải biết vận dụng kiến thức này vào thực tiễn Việt Nam, để chúng ta tổng kết, đúc rút ra được lý luận cho KTNN Việt Nam thì lúc ấy KTNN mới có những hoạt động tốt và hiệu quả.
Một vấn đề nữa mà Lãnh đạo KTNN phải quan tâm, đó là việc bồi dưỡng nhân tài. Nhân tài không tự nhiên sinh ra mà trong quá trình lao động, công tác, học tập phát lộ ra những người tài. Muốn phát hiện được nhân tài phải dựa vào tập thể, khi phát hiện được người tài rồi, lãnh đạo phải xem xét, để bồi dưỡng, phát triển nhân tài. Ở đây, bản thân người tài cũng phải nỗ lực hết mình trong công việc; và muốn tuyển dụng được cán bộ tốt thì phải xây dựng được cơ chế tuyển dụng phù hợp, sử dụng con người phải khoa học, có hiệu quả. Đặc biệt, phải loại bỏ được “Luật ngầm”, mua quan, bán chức. Vì giá trị của mỗi con người là ở kiến thức về cuộc sống và việc áp dụng những kiến thức đó vào làm việc để làm giàu có hơn cho cuộc đời này, giúp cho đồng loại đỡ vất vả, tập thể mình ngày càng tốt đẹp lên, hoàn thiện hơn.
Nói tóm lại, để KTNN đáp ứng đòi hỏi của Đàng nhà nước và nhân dân, đáp ứng được vị trí của nó đã được Hiến định thì vấn đề cốt yếu tôi xin nhắc lại lần nữa là vấn đề Đảng viên; vấn đề quản lý cán bộ, quản lý đảng viên; Việc phát hiện nhân tài, bồi dưỡng nhân tài trên cơ sở ấy để đi vào hoạt động dựa trên lý luận của thế giới áp dụng cho Việt Nam, đúc rút ra được kinh nghiệm của Việt Nam để thực hiện nhiệm vụ được tốt hơn.
* Địa vị pháp lý của KTNN và Tổng KTNN đã được Hiến định trong Hiến pháp sửa đổi 2013, những suy nghĩ của ông về vấn đề này?
- Địa vị pháp lý của KTNN và Tổng KTNN được hiến định trong Hiến pháp là điều mà anh em cán bộ hưu trí chúng tôi rất tự hào, nhưng đồng thời cũng suy nghĩ về trách nhiệm của KTNN là làm sao phải đáp ứng được vị thế của mình được quy định trong Hiến pháp. Vấn đề đặt ra là không nhiều cơ quan được hiến định trong Hiến pháp ngoài một số cơ quan như Quốc hội, Chính phủ, Tòa án Nhân dân, Viện Kiểm sát Nhân dân và bây giờ có có KTNN. Điều này là một khẳng định về vai trò, vị trí không thể thiếu của KTNN trong nền kinh tế thị trường định hướng XHCN. Khi vai trò, chức năng, nhiệm vụ của KTNN được xã hội xác định và được toàn Đảng, toàn quân, toàn dân ta đồng thuận đưa vào Hiến pháp thì mỗi cán bộ, KTV phải thấy đó là niềm tự hào nhưng đồng thời cũng phải thấy được trách nhiệm rất nặng nề là làm sao đáp ứng được đòi hỏi đó, kỳ vọng đó của Đảng, Nhà nước và nhân dân đối với cơ quan KTNN. Cho nên, tôi nghĩ một điều hết sức quan trọng là trong giai đoạn này, KTNN chủ động, tích cực trong việc sửa đổi Luật Kiểm toán cho thực sự phù hợp với thông lệ quốc tế, thực sự sâu sát với thực tiễn của Việt Nam và có thể áp dụng được trong thực tiễn. Các đồng chí lãnh đạo KTNN phải tranh thủ được những đóng góp ý kiến của xã hội và của các chuyên gia am hiểu về KTNN, tổ chức các cuộc hội thảo tham vấn ý kiến của các chuyên gia quốc tế, cũng như các chuyên gia trong nước, ý kiến của KTV, của những người đã từng công tác tại KTN để họ đóng góp ý kiến một cách sâu sát, chân thực, phù hợp với thực tế Việt Nam, để làm sao chúng ta có được bộ Luật Kiểm toán Nhà nước ngày càng hoàn thiện hơn, chặt chẽ hơn, là cơ sở pháp lý quan trọng để KTNN hoàn thành tốt vai trò, sứ mệnh của mình như Hiến pháp đã quy định./.
Xin trân trọng cảm ơn Ông!
